نصب اپلیکیشن دکترساینا

تشخیص هوشمند علائم بیماری شما!

انواع جراحی فتق | مراقبت‌های بعد از عمل فتق کشاله ران

تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکترساینا دریافت مشاوره آنلاین

جراحی فتق یک روش رایج درمان برای فتق‌هایی است که مشکل‌ساز شده‌اند. عمل فتق کشاله ران رایج‌ترین عمل فتق است. روش‌های مختلفی برای درمان و جراحی فتق در دسترس‌اند که پزشک با توجه به علائم و وضعیت بیمار، بهترین روش جراحی فتق را پیشنهاد می‌کند. در این مقاله به انواع عمل فتق، مراقبت‌های پس از عمل و عوارض آن می‌پردازیم.

چه هنگام جراحی فتق نیاز است؟

فتق زمانی رخ می‌دهد که قسمتی از یک بافت، برای مثال بخشی از روده یا بافت چربی، از یک نقطه‌ی ضعیف در عضلات بیرون بزند. فتق انواع مختلفی دارد؛ فتق کشاله‌ی ران (اینگوینال)، فتق نافی و فتق فمورال شناخته‌شده‌ترین انواع فتق هستند. با مطالعه‌ی مقاله‌ی «باد فتق» می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درمورد انواع فتق و علائم آن‌ها کسب کنید.

جراحی فتق کشاله ران
درمان فتق بسته به نوع و شدت بیرون‌زدگی فتق انتخاب می‌شود

فتق همیشه خطرناک نیست؛ اما در اغلب موارد به خودی‌خود بهبود نمی‌یابد و ممکن است منجر به عوارض شدید و خطرناک شود. برای درمان فتق گزینه‌های مختلفی وجود دارد:

  • اگر فتق کوچک باشد و علائم شدیدی نداشته باشد ممکن است پزشک هیچ درمانی تجویز نکند و صرفاً آن را تحت نظر بگیرد یا استفاده از فتق‌بند را توصیه کند. در سایر موارد بسته به نوع فتق، می‌توان با ماساژ یا فشار ملایم قسمت بیرون‌زده را به داخل برگرداند.
  • درشرایطی که فتق شدید است خطر تبدیل به فتق اینکارسره و فتق استرانگوله وجود دارد، فتق با فشار و فتق‌بند قابل درمان نیست و باید جراحی شود. بروز این حالت و نیاز به جراحی در فتق کشاله ران بیشتر از سایر انواع فتق است.

جراحی فتق بیشتر برای فتق کشاله ران کاربرد دارد و در مواردی توصیه می‌شود که فتق خطرناک یا آزاردهنده شده است.

انواع جراحی فتق

اگر فتق به‌قدری شدید باشد که از طریق سایر روش‌های درمانی، یعنی فشار خارجی و فتق‌بند درمان نشود، پزشک با جراحی فتق را به جای خود برمی‌گرداند. نوع عمل معمولاً با توجه به شدت فتق، امکانات در دسترس و وضعیت بیمار انتخاب می‌شود.

جراحی باز فتق (هرنیورافی)

پزشک در جراحی باز در محل فتق یک برش طولی و بزرگ ایجاد می‌کند؛ سپس روده یا بافت بیرون‌زده را سرجای خود برمی‌گرداند و محل برش را بخیه می‌زند. جراحی باز فتق اغلب تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود؛ اما با توجه به شدت فتق و وضعیت عمومی بیمار ممکن است تحت بی‌هوشی عمومی نیز انجام شود.

جراحی فتق
در جراحی فتق با مش از پوششی مانند برای استحکام بخشیدن به ناحیه‌ی ضعیف‌شده استفاده می‌شود.

عمل ترمیم فتق با مش (هرنیوپلاستی)

گفتیم‌که در فتق، قسمتی از عضلات دچار ضعف می‌شود و درنتیجه مقداری از بافت از این قسمت ضعیف‌شده بیرون می‌زند. عمل ترمیم فتق با مش مشابه جراحی باز فتق انجام می‌شود؛ بااین‌تفاوت‌که در این نوع جراحی از پوششی توری به نام مش برای استحکام بخشیدن به ناحیه‌ی ضعیف‌شده استفاده می‌شود.

لاپاراسکوپیک هرنیوپلاستی

پزشک در جراحی لاپاراسکوپیک به جای اینکه یک برش بزرگ ایجاد کند، فتق را با ایجاد چند برش کوچک ترمیم می‌کند. پزشک ابتدا چند برش کوچک در قسمت پایینی شکم ایجاد می‌کند. سپس محل فتق را با کمک یک وسیله‌ی میله‌مانند که مجهز به دوربین است، بررسی کرده و بعد آن را درمان می‌کند. پزشک در مرحله‌ی آخر با کمک مش محل فتق را مستحکم می‌کند و زخم‌ها را بخیه می‌زند.

جراحی رباتیک فتق

جراحی رباتیک فتق تا حد زیادی مشابه جراحی لاپاراسکوپیک است. اصلی‌ترین تفاوت این دو عمل این است که در جراحی لاپاراسکوپی پزشک به‌طور مستقیم عمل را انجام می‌دهد؛ ولی در جراحی رباتیک پزشک تجهیزات لاپاراسکوپی را از پشت دستگاه کنترل و به‌صورت رباتیک هدایت می‌کند. این کار دقت عمل را بالا می‌برد.

همچنین در جراحی رباتیک پزشک قادر است تصاویر محل فتق را به‌طور سه‌بعدی ببیند؛ درحالی‌که در جراحی لاپاراسکوپیک تصاویر دو بعدی هستند.

حتما بخوانید : فتق کشاله ران یا هرنی اینگوینال چیست؟

عوارض و خطرات ناشی از جراحی فتق

هرچند جراحی فتق عمل سخت و سنگینی محسوب نمی‌شود؛ اما مانند تمام عمل‌های جراحی با برخی عوارض جانبی و خطرات احتمالی همراه است.

پس از جراحی، محل زخم متورم، قرمز و معمولاً دردناک می‌شود. در اغلب موارد مسکن‌های بدون نیاز به نسخه‌ی پزشک و داروهای ضدالتهاب برای کاهش دادن التهاب و برطرف کردن درد کافی‌اند. همچنین می‌توانید علاوه‌بر مسکن‌ها از کمپرس سرد نیز کمک بگیرید. توصیه می‌شود کمپرس سرد را هر یک ساعت یک‌بار به مدت ده دقیقه استفاده کنید.

سایر عوارض جراحی فتق شیوع کمتری دارند:

  • عفونت
  • آسیب به اندام یا بافت
  • عود یا بازگشت فتق
  • سروما (یک کیسه‌ی پر از مایع زیر سطح پوست)
  • آسیب عصبی و نورالژی (درد عصبی) که باعث گزگز یا بی‌حسی می‌شود.
  • یبوست یا کند شدن حرکات روده
  • ناتوانی یا مشکل در ادرار کردن
  • بی‌اختیاری یا نشت ادرار
  • هموراژی (خونریزی داخلی) و هماتوم (تجمع خون در محل زخم)
  • زخم شدید یا چسبندگی محل زخم
  • فتق شکافی، که باعث می‌شود مجدداً در محل برش جراحی، فتق ایجاد شود.
  • فیستول (شکاف غیر‌طبیعی بین دو اندام)
  • عفونت مجاری ادراری
  • لخته‌ی خون
  • ذات‌الریه، عفونت ریه، یا مشکلات تنفسی
  • عوارض کلیوی یا نارسایی کلیه
  • درد ناشی از به‌کار بردن مش

عوارض پس از عمل معمولاً شامل درد و التهاب خفیف تا متوسط است؛ اگر علائم دیگری تجربه می‌کنید یا درد شما شدید است، حتماً با یک پزشک مشورت کنید.

دریافت مشاوره آنلاین پزشکی از بهترین متخصص

علت درد بعد از عمل فتق

درد مزمن بعد از عمل فتق یکی از مهم‌ترین عوارض پس از این جراحی است. درد مزمن عمل فتق به وضعیتی گفته می‌شود که درد و ناراحتی حداقل تا سه ماه پس از عمل ادامه پیدا کند. طبق برخی مطالعات شیوع درد مزمن بعد از عمل فتق حدود 25 درصد است.[1]

احتمال بروز درد در دوره‌ی نقاهت تمام انواع جراحی فتق وجود دارد؛ ولی در جراحی ترمیم فتق با مش، احتمال اینکه این درد مزمن شود و تا چند ماه ادامه پیدا کند بسیار بیشتر از سایر انواع جراحی است. در ترمیم فتق با مش ممکن است بدن بعضی افراد نسبت به بافت مش واکنش التهابی نشان دهد و فرد تا سال‌ها پس از جراحی درد داشته باشد.

درد مزمن ناشی از جراحی ترمیمی با مش اغلب با علائم زیر همراه است:

  • احساس سوزش در اطراف محل جراحی
  • التهاب یا تورم
  • درد هنگام راه رفتن، نشستن یا خوابیدن
  • انزال دردناک
  • رابطه‌ی جنسی دردناک
  • احساس سوزن‌سوزن شدن
  • تشعشع یا انتشار درد
  • درد ناگهانی و شدید منتشرشونده
  • درد بیضه
  • مورمور شدن
  • احساس کشیدگی هنگام حرکت

اقدامات قبل از عمل

عمل فتق عمل نسبتاً راحتی است و رعایت اغلب اقدامات رایج قبل از عمل برای جراحی فتق کافی‌اند:

  • از شب قبل از روز عمل از خوردن و آشامیدن اجتناب کنید.
  • قبل از مراجعه به بیمارستان حمام کنید.
  • قبل از عمل از مصرف هرگونه دئودورانت، لوسیون، اسپری یا ادکلن خودداری کنید.
  • قبل از مراجعه به بیمارستان هرگونه جواهرات از جمله گوشواره و پیرسینگ را دربیاورید.
  • اگر از لنز‌های طبی استفاده می‌کنید قبل از عمل حتماً آن‌ها را از چشمان خود خارج کنید.

عمل فتق معمولاً عوارض جدی ندارد و با رعایت دقیق مراقبت‌های بعد از عمل می‌توانید از بروز عوارض آن جلوگیری کنید.

مراقبت های بعد از عمل فتق

رعایت برخی موارد پس از انجام جراحی فتق به تسریع نقاهت و پیشگیری از عوارض عمل کمک می‌کند:

  • مصرف داروها: پزشک پس از عمل داروهایی را از جمله داروهای مسکن و آنتی‌بیوتیک برای شما تجویز می‌کند. حتماً داروهای خود را مطابق دستور پزشک مصرف کنید و دوره‌ی درمان را نیمه‌کاره رها نکنید.
  • مراقبت از محل جراحی: حداقل بیست‌و‌چهار ساعت پس از جراحی حمام نکنید. پانسمان و محل زخم را خشک نگه دارید و درصورت خونی شدن پانسمان، آن را با پانسمان تمیز عوض کنید.
  • پرهیز از حرکات شدید و سنگین: بعضی حرکات به محل جراحی فشار وارد می‌کنند و ممکن است باعث باز شدن بخیه‌ها شوند. توصیه می‌شود تا چند روز پس از عمل و تا زمانی‌که زخم التیام پیدا کند از فعالیت‌های شدید خودداری کنید.
ورم بعد از عمل فتق کشاله ران
اگر مراقبت‌های پس از عمل به‌درستی رعایت شود، معمولاً جراحی فتق با عوارض چندانی همراه نیست

نشانه‌های خطرناک پس از جراحی

اگر مراقبت‌های پس از عمل به‌درستی رعایت شود، معمولاً جراحی فتق با عوارض چندانی همراه نیست؛ اما اگر پس از عمل هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید حتماً هرچه سریع‌تر با پزشک تماس بگیرید:

  • تب با درجه‌ی بالا که تغییر نکند و کم نشود.
  • خون‌ریزی
  • افزایش تورم و درد شکم
  • دردی که با مصرف مسکن‌ها بهبود پیدا نکند.
  • حالت تهوع مزمن یا استفراغ
  • لرز
  • سرفه یا تنگی نفس مزمن
  • افزایش قرمزی اطراف زخم‌ها
  • دشواری در دفع ادرار

اگر پس از عمل علائمی مثل درد شدید، تب، لرز، خون‌ریزی، تورم، سرفه، تنگی نفس، حالت تهوع و … را مشاهده کردید هرچه سریع‌تر با پزشک تماس بگیرید.

درمان های غیرجراحی فتق

می‌توان گفت جراحی تنها درمان قطعی فتق است. البته در برخی از مواردی که فتق شدید نباشد یا فرد مبتلا قادر به تحمل عمل جراحی نباشد ممکن است پزشک از سایر روش‌های درمانی برای بهبود فتق استفاده کند. بعضی از روش‌های درمانی مانند استفاده از فتق‌بند یا ماساژ مخصوص فتق می‌توانند در بهبود درد و علائم ناشی از فتق مؤثر باشند.

روش‌های گفته‌شده باید حتماً تحت نظر پزشک انجام شوند؛ چراکه فشار آوردن به بیرون‌زدگی فتق ممکن است فتق را تشدید کرده و به فتق استرانگوله تبدیل کند. در فتق استرانگوله، که یک فوریت پزشکی محسوب می‌شود، جریان خون در قسمت بیرون‌زده قطع شده و در بعضی موارد می‌تواند منجربه مرگ شود.

کلام آخر دکترساینا

عمل فتق به‌ندرت می‌تواند منجربه عفونت و سایر عوارض خطرناک شود. برای پیشگیری از این عوارض، مراقبت‌های پس از عمل را طبق تجویز پزشک انجام دهید و در صورت مواجهه با هر نوع علامت مشکوک حتماً با پزشک یا جراح عمومی مشورت کنید.

سوالات متداول

مشاوره با پزشک

برای صحبت با پزشک نیاز به مراجعه حضوری نیست! در سامانه‌ی دکتر ساینا می‌توانید در هر زمان و هر کجا از بیش از ۲۵۰۰ پزشک و روان‌شناس متخصص مشاوره آنلاین دریافت کنید.

شاید بپسندید
نظر یا سوال خود را به اشتراک بگذارید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مجله سلامت دکترساینا


دکترساینا