نصب اپلیکیشن دکترساینا

تشخیص هوشمند علائم بیماری شما!

آندومتریوز از شایع‌ترین مشکلات زنان | علائم و درمان اندومتریوز

تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکترساینا دریافت مشاوره آنلاین

آندومتریوز ازجمله مشکلات شایع زنان است که ممکن است نام آن را شنیده باشید یا با آن دست‌وپنجه نرم کنید. درد و خونریزی شدید دوران قاعدگی یا درد در حین رابطه‌ی جنسی از علائم آندومتریوز هستند؛ اما به خاطر داشته باشید علائم آندومتریوز همیشه این‌قدر مشخص نیستند.

در این مقاله از مجله سلامت دکتر ساینا برای شما می‌گوییم که آندومتریوز چیست و علائم آندومتریوزکدام است. همچنین عوارض، خطرات و راه‌های درمان آندومتریوز را نیز برای شما شرح می‌دهیم. برای مطالعه بخش موردنظر خود می‌توانید بر تیتر آن در فهرست کلیک کنید. اگر در موبایل می‌خوانید، تیتر را لمس کنید.

آندومتریوز چیست؟

آندومتریوز نوعی اختلال در دستگاه تناسلی زنان است که در آن پوشش داخلی رحم (لایه آندومتر) به بخش‌های خارج از رحم پیشروی می‌کند. این مشکل هنگامی اتفاق می‌افتد که پوشش داخلی رحم به سمت تخمدان، لوله‌های رحمی، روده و لگن رشد می‌کند.

تغییرات هورمونی که در سیکل قاعدگی رخ می‌دهد بر بافت نابجای آندومتر تأثیر می‌گذارد و باعث التهاب و درد در ناحیه می‌شود. در این ‌حالت بافت ضخیم شده و می‌شکند.

با گذشت زمان، بافت شکسته‌ جایی برای تخلیه ندارد و در داخل لگن گیر می‌کند.

علائم آندومتریوز

علائم آندومتریوز می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. ممکن است برخی زنان علائم خفیف تا متوسط را تجربه کنند و در برخی علائم آندومتریوز شدیدتر باشد. البته میزان درد نشان‌دهنده‌ی شدت بیماری یا مرحله‌ی آن نیست. ممکن است فرد درد خفیف داشته باشد؛ اما در مرحله‌ی پیشرفته‌ی بیماری باشد یا بالعکس.

یکی از شایع‌ترین علائم آندومتریوز درد لگن است. همچنین ممکن است فرد علائم زیر را تجربه کند:

  • پریود دردناک
  • درد در قسمت تحتانی شکم قبل و حین پریود
  • خونریزی شدید قاعدگی
  • خونریزی بین پریودها
  • ناباروری
  • درد حین رابطه جنسی
  • احساس ناراحتی حین حرکات روده‌ای
  • کمردرد
  • کرامپ یا گرفتگی عضلات شکمی یک یا دو هفته حوالی پریود

درصورت مشاهده هریک از علائم ذکرشده با پزشک متخصص مشورت کنید.

چه عواملی شما را در معرض آندومتریوز قرار می‌دهد؟

عوامل زیر ممکن است خطر ابتلا به آندومتریوز در زنان را افزایش دهد:

  • خانم‎هایی که هرگز بچه‌دار نشده‌اند
  • شروع پریود در سنین پایین
  • یائسگی دیررس
  • سیکل قاعدگی کوتاه (کمتر از 27 روز)
  • خونریزی شدید پریود که بیشتر از 7 روز طول بکشد
  • بالا بودن سطح استروژن در بدن
  • پایین بودن نمایه‌ی توده‌ی بدنی
  • سابقه اندومتریوز در خویشاوندان نزدیک (مادر، خواهر، خاله…)
  • اختلالات دستگاه تولیدمثل

ازآنجایی‌که سابقه‌ی خانوادگی در آندومتریوز مطرح است؛ در صورت ابتلای خویشاوندان نزدیک مانند مادر یا خواهر به آندومتریوز حتماً جهت بررسی به پزشک زنان مراجعه کنید.

مهم‌ترین عوارض آندومتریوز

مشکلات باروری یکی از عوارض شایع در زنان مبتلا به آندومتریوز است. خانم‌هایی که علائم اندومتریوز در آن‌ها خفیف است ممکن است باردار شوند. درمان دارویی معمولاً باعث رفع مشکلات باروری نمی‌شود. برخی از زنان پس از برداشتن بافت آندومتر می‌توانند باردار شوند. درصورتی‌که جراحی مفید واقع نشود باید از روش‌های کمک‌باروری مانند IVF استفاده نمود.

علائم آندومتریوز ممکن است با گذشت زمان وخیم‌تر شود و این باعث مشکلاتی در فرایند باروری شود. بنابراین فرد ممکن است مجبور شود زودتر از موعد اقدام به بارداری کند. افراد مبتلا به آندومتریوز قبل و حین بارداری باید توسط پزشک زنان موردبررسی قرار گیرند.

علاوه بر مشکلات باروری، کنترل درد نیز که یکی از علائم آندومتریوز است اهمیت بسیاری دارد. درد ممکن است سبب اضطراب و افسردگی در فرد شود و زندگی روزمره را مختل کند.

به خاطر داشته باشید که ممکن است فرد مبتلا به اندومتریوز هیچ‌یک از علائم آندومتریوز را نداشته باشد. بنابراین معاینه‌های منظم توسط دکتر زنان به تشخیص و کنترل این بیماری کمک می‌کند.

چگونه بفهمیم مبتلا به آندومتریوز هستیم؟

علائم آندومتریوز ممکن است شبیه به علائم بیماری‌های دیگر مانند کیست تخمدان یا بیماری التهابی لگن باشد. بنابراین درمان درد نیاز به تشخیص از سوی پزشک زنان دارد. روش‌های تشخیص آندومتریوز شامل موارد زیر است:

بررسی سابقه‌ی پزشکی بیمار

پزشک با پرسیدن سؤالاتی، سابقه‌ی بیماری را در فرد یا خانواده بررسی می‌کند. همچنین ممکن است یک ارزیابی کلی از وضعیت سلامتی فرد انجام دهد.

معاینه‌ی لگن

در حین معاینه‌ی لگن پزشک وجود کیست یا زخم احتمالی را در پشت رحم بررسی می‌کند.

سونوگرافی

سونوگرافی واژینال و شکمی یکی از روش‎های تشخیص بیماری آندومتریوز است. در سونوگرافی واژینال یک پروب وارد واژن می‌شود. در هردو روش تصاویری از اندام تولیدمثلی فراهم می‌شود. پزشک با بررسی تصاویر به‌دست‌آمده از سونوگرافی می‌تواند وجود کیست را تشخیص دهد.

لاپاراسکوپی

در روش لاپاراسکوپی جراح با ایجاد یک برش در ناحیه‌ی شکم به بررسی اندام‌های لگنی و شکم می‌پردازد. لاپاراسکوپی یک روش جزئی و سرپایی است که پزشک می‌تواند حین بررسی بافت غیرطبیعی آندومتریوز را خارج کند.

عدم درمان آندومتریوز باعث مشکلاتی از جمله ناباروری می‌شود. چنانچه هر یک از علائم گفته شده را دارید؛ در اعضای خانواده سابقه‌ی ابتلا به اندومتریوز وجود دارد؛ یا خیلی وقت است که چکاپ زنان انجام نداده‌اید حتما با دکتر زنان مشورت کنید.

فرق بین آندومتریوز و کیست آندومتریال چیست؟

آندومتریوما که به آن کیست آندومتریوم گفته می‌شود به دنبال رشد لایه آندومتر در داخل تخمدان ایجاد می‌شود. کیست آندومتریوم خوش‌خیم و وابسته به استروژن است.

درحالی‌که آندومتریوز به رشد غیرطبیعی بافت رحم به خارج رحم گفته می‎شود. این بیماری زنان سنین باروری را درگیر می‌کند که اغلب با درد لگن هنگام قاعدگی همراه است. کیست آندومتریوم اغلب با اشکال شدیدتر آندومتریوز همراه است.

آیا آندومتریوز با سرطان ارتباط دارد؟

نتایج برخی مطالعات نشان داده‌اند که میزان ابتلا به سرطان تخمدان در زنان مبتلا به آندومتریوز کمی بالاتر است؛ همچنین مطالعاتی نیز موجودند که شواهدی از بالاتر رفتن خطر ابتلا به سرطان پستان و تیروئید را در زنان مبتلا به اندومتریوز نشان داده‌اند. نکته‌ی مهم در مورد این مطالعات این است که اغلب خالی از خطا نبوده و ازاین‌روی چندان قابل استناد نیستند. این نتایج را می‌توان در متاآنالیزی که اخیراً منتشر شده مشاهده کرد.[1]

دلایل ارتباط بین آندومتریوز و سرطان تخمدان به‌درستی مشخص نیست. یک نظریه این است که بافت آندومتریوز خود باعث ایجاد تغییر شکل و بدخیمی می‌شود.

همچنین ممکن است عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز اندومتریوز نقش داشته باشند و این عوامل از سوی ‌دیگر خطر ابتلا به سرطان تخمدان را هم در خانم‌ها افزایش دهند.

اندومتریوز به معنای سرطان نیست و ارتباط بین اندومتریوز و سرطان هنوز به درستی مشخص نیست (در واقع اینطور نیست که هر آندومتریوزی به سرطان تبدیل شود)؛ اما برای جلوگیری از سایر عوارض ناخواسته‌ی آندومتریوز، باید نسبت به درمان آن اقدام کرد.

آیا آندومتریوز درمان دارد؟

آندومتریوز متأسفانه درمان قطعی ندارد؛ اما نگران نباشید. درصورتی‌که بیماری به‌موقع تشخیص داده شود می‌توان از عوارض آن جلوگیری کرد.

درمان آندومتریوز معمولاً شامل دارودرمانی یا جراحی است. شما با کمک پزشک متخصص زنان می‌توانید مناسب‌ترین شیوه‌ی درمان را پیدا کنید. در ادامه با روش‌های درمان آندومتریوز آشنا خواهید شد:

داروهای مسکن

مسکن‌ها و ضددردهای بدون نسخه یا ترکیبات غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن می‌توانند در کاهش درد آندومتریوز مؤثر باشند. درصورتی‌که درد ناشی با مسکن‌های معمول تسکین پیدا نکند بهتر است با پزشک خود جهت تجویز دارویی قوی‌تر مشورت کنید.

سایر اقداماتی که در کاهش درد آندومتریوز مفید هستند شامل:

  • حمام آب گرم
  • قرار دادن کیسه‌ی آب گرم (نه داغ) روی شکم
  • داشتن تحرک و ورزش منظم

داروهای هورمونی

همان‌طور که اشاره کردیم یکی از دلایل آندومتریوز ، بالا بودن سطح هورمون استروژن است. درمان هورمونی میزان استروژن بدن را کاهش داده و باعث توقف خونریزی پریود می‌شود.

 به دنبال توقف پریود، خونریزی از بافت‌های آسیب‌دیده کمتر شده و بنابراین میزان التهاب و زخم کمتر می‌شود. هورمون‌هایی که معمولاً برای درمان آندومتریوز به کار می‌روند عبارت‌اند از:

  • قرص‌ ضدبارداری، برچسب‌ها یا حلقه‌ی واژینال
  • آگونیست‌ها و آنتی‌آگونیست‌های هورمون آزادکننده‌ی گنادوتروپین
  • پروژستین
  • دانازول

توجه کنید که تنها پزشک زنان می‌تواند روش درمان و داروهای مصرفی را برای درمان آندومتریوز مشخص کند. بنابراین از مصرف خودسرانه‌ی دارو یا  عمل به توصیه‌های افراد غیرمتخصص خودداری کنید.

جراحی روش دیگری برای خروج بقایای بافت آسیب‌دیده است. جراحی به کاهش علائمی مانند درد آندومتریوز و بهبود باروری کمک می‌کند. ممکن است جراحی به روش لاپاراسکوپی یا جراحی استاندارد صورت گیرد.

درمان جراحی

متأسفانه گاهی تشخیص آندومتریوز آن‌قدر دیر صورت می‌گیرد که بافت غیرطبیعی پیشروی کرده و چاره‌ای جز برداشتن رحم و تخمدان (هیسترکتومی) نیست. با خروج رحم و تخمدان‌ها دیگر امکان بارداری وجود ندارد.

کلام آخر دکترساینا

آندومتریوز یک اختلال شایع زنان در سنین باروری است. درد لگن، خونریزی‌های غیرطبیعی قاعدگی، درد حین رابطه جنسی از بارزترین علائم آندومتریوز است. اگرچه گاهی ممکن است فرد بدون هیچ‌گونه علائمی به آن مبتلا باشد. اگرچه این بیماری درمان قطعی ندارد؛ اما با تشخیص به‌موقع و روش‌های درمانی موجود می‌توان آن را کنترل کرده و از عوارض آن مانند ناباروری جلوگیری کرد. درصورتی‌که یک یا چند تا از علائم اندومتریوز را در خود مشاهده می‌کنید یا شک دارید که به این بیماری مبتلا هستید یا نه حتما از دکتر زنان مشاوره دریافت کنید.

مشاوره با پزشک

تیم دکترساینا برای ارتقاء سطح سلامت شما خدمات مشاوره آنلاین پزشکی را با بهترین کیفیت ارائه می‌کند. شما می‌توانید همین حالا با یکی از بیش از 2500 پزشک متخصص به انتخاب خودتان، تماس فوری متنی، صوتی یا ویدیویی برقرار کنید.

سؤالات متداول

شاید بپسندید
نظر یا سوال خود را به اشتراک بگذارید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مجله سلامت دکترساینا


دکترساینا