التهاب تیروئید (تیروئیدیت)؛ علل، علائم و راههای درمان

14
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکترساینا دریافت مشاوره آنلاین

التهاب تیروئید یا تیروئیدیت شامل تورم غده‌ی تیروئید است که به دلایل مختلفی می‌تواند ایجاد شود. التهاب تیروئید می‌تواند به اشکال مختلفی عملکرد غده‌ی تیروئید را مختل کرده و منجر به کم‌کاری یا پرکاری آن شود. در این مقاله به بررسی علت، انواع، علائم و راههای درمان التهاب تیروئید آن می‌پردازیم. پیش از هرچیز از شما دعوت می‌کنیم نظر دکتر هما یادگاری از فوق تخصص غدد دکترساینا را در این باره مشاهده کنید.

التهاب تیروئید چیست؟

تیروئیدیت به تورم و التهاب غده‌ی تیروئید گفته می‌شود که ممکن است باعث تولید بیش‌ازحد یا کم هورمون‌های تیروئید در بدن شود. غده‌ی تیروئید یک غده‌ی پروانه‌ای شکل است که با وزن حدود ۱۵ تا ۲۰ گرم در جلو و پایین گردن قرار گرفته است. نقش هورمون‌های تیروئید در بدن بسیار حائز اهمیت است و این هورمون‌ها سرعت متابولیسم را در بدن تنظیم می‌کنند.

سه مرحله‌ی مختلف در تیروئیدیت وجود دارد:

  • مرحله تیروتوکسیتوز: در این مرحله‌ تیروئید ملتهب می‌شود و میزان زیادی هورمون ترشح می‌کند.
  • مرحله کم‌کاری تیروئید: بعد از تولید بیش‌ازحد هورمون به مدت هفته‌ها یا ماه‌ها، غده‌ی تیروئید دیگر قادر به تولید کافی هورمون نیست که باعث کم‌کاری تیروئید می‌شود.
  • مرحله‌ی یوتیروئید: در این مرحله سطح هورمون‌های تیروئید طبیعی است

انواع تیروئیدیت

غده‌ی تیروئید ممکن است در اثر آلودگی به باکتری‌ها یا ویروس‌ها دچار عفونت و التهاب شود. در برخی موارد مصرف داروهایی مانند لیتیوم یا اینترفرون باعث تیروئیدیت شود. انواع مختلفی از تیروئیدیت وجود دارد که در اینجا به آن‌ها می‌پردازیم.

بیماری هاشیموتو

یک بیماری خودایمنی و شایع‌ترین نوع التهاب تیروئید است که در آن سیستم ایمنی بدن به غده‌ی تیروئید حمله کرده و باعث تضعیف غده‌ی تیروئید می‌شود و تولید هورمون تیروئید کاهش قابل‌توجهی پیدا می‌کند.

تیروئیدیت تحت حاد

 این نوع از تیروئیدیت اغلب به دنبال عفونت ایجاد می‌شود. ابتدا غده‌ی تیروئید و گردن دردناک می‌شوند؛ سپس تولید هورمون‌های تیروئید افزایش پیدا می‌کند. در مرحله‌ی بعد میزان تولید هورمون کاهش پیدا می‌کند و فرد دچار کم‌کاری تیروئید می‌شود. ۱۲ تا ۱۸ ماه بعد دوباره عملکرد تیروئید طبیعی می‌شود

التهاب تیروئید بعد از زایمان

همان‌طورکه از نام آن مشخص است، این نوع از التهاب بعد از زایمان ایجاد می‌شود و اغلب در زنان با سابقه‌ی بیماری‌های تیروئید دیده می‌شود. معمولاً عملکرد تیروئید تا ۱۸ ماه بعد بهبود پیدا می‌کند

تیروئیدیت خاموش

 این نوع از التهاب معمولاً علائمی ندارد، این نوع تیروئیدیت شبیه التهاب بعد از زایمان است و معمولاً ۱۸ ماه بعد برطرف می‌شود. در این شرایط تولید هورمون افزایش پیدا کرده و سپس طی یک دوره‌ی طولانی، تیروئید هورمون کمتری تولید می‌کند

علائم التهاب تیروئید

علت التهاب تیروئید

عوامل مختلفی ممکن است باعث التهاب غده‌ی تیروئید شوند. حمله به غده‌ی تیروئید باعث التهاب و آسیب به سلول‌های تیروئید شده و منجر به تیروئیدیت می‌شود.

مصرف برخی داروها، آنتی‌بادی‌ها، قرار گرفتن در معرض اشعه و باکتری و ویروس‌ها از شایع‌ترین عوامل هستند که باعث التهاب تیروئید می‌شوند. همچنین التهاب تیروئید ممکن است در اثر حمله‌ی آنتی‌بادی‌ها و بیماری خودایمنی ایجاد شود.

برخی افراد به دلایل ناشناخته آنتی‌بادی ضد سلول‌های تیروئید تولید می‌کنند که باعث بروز التهاب می‌شود. ابتلا به عفونت نیز ممکن است باعث تیروئیدیت شود.

میزان شیوع تیروئیدیت

التهاب تیروئید انواع مختلفی دارد؛ اما همان‌طورکه عنوان شد، شایع‌ترین نوع آن بیماری هاشیموتو نام دارد که در زنان شایع‌تر است. نسبت ابتلای زنان به این بیماری در مقایسه با مردان ۱۰ به ۱ است. شیوع این نوع از التهاب تیروئید ۰.۸ نفر در هر هزار مرد و ۳.۵ نفر در هر هزار زن تخمین زده می‌شود.[۱]

علائم التهاب تیروئید

علائم التهاب تیروئید یا تیروئیدیت می‌تواند بسیار متفاوت باشد. به‌طورکلی علائم تیروئیدیت بسته به نوع آن ممکن است شامل علائم کم‌کاری یا پرکاری باشد.

علائم معمول تیروئیدیت در کم‌کاری تیروئید عبارت‌اند از:

  • خستگی
  • افزایش وزن
  • یبوست
  • خشکی پوست
  • افسردگی
  • عدم توان ورزش و فعالیت بدنی

چنانچه این علائم را در خود مشاهده می‌کنید با یک پزشک متخصص مشورت کنید:

علائم معمول تیروئید در پرکاری تیروئید نیز عبارت‌اند از:

  • اضطراب
  • بی‌خوابی
  • تپش قلب
  • خستگی
  • کاهش وزن
  • تحریک‌پذیری و زود عصبانی شدن

 تشخیص

شایع‌ترین شکل التهاب تیروئید بیماری هاشیموتو است که در زنان رایج‌تر است. این بیماری معمولاً در سنین بین ۳۰ تا ۵۰ سال شناسایی می‌شود. بنابراین درصورت مشاهده‌ی علائم در این سنین، ممکن است پزشک به این بیماری شک کرده و آزمایش‌های تشخیصی را تجویز کند.

تشخیص التهاب تیروئید

آزمایش‌های مختلفی برای تشخیص التهاب تیروئید وجود دارد که عبارت‌اند از:

  • آزمایش عملکرد هورمون‌های تیروئید: در این نوع آزمایش میزان هورمون‌های تیروئید مانند T3، T4، TSH در خون اندازه‌گیری می‌شود. هورمون TSH از غده‌ی هیپوفیز ترشح‌شده و غده‌ی تیروئید را برای تولید هورمون‌های تیروئیدی تحریک می‌کند.
  • آزمایش سطح آنتی‌بادی تیروئید: در این روش میزان آنتی‌بادی علیه تیروئید (TPO) سنجیده می‌شود. زمانی‌که سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به سلول‌های تیروئید حمله می‌کند، در بدن آنتی‌بادی‌هایی ترشح می‌شود که با اندازه‌گیری آن‌ها می‌توان التهاب تیروئید را بررسی کرد.
  • اندازه‌گیری سطح ESR: ESR یک فاکتور نشان‌دهنده‌ی التهاب در بدن است که سرعت رسوب گلبول قرمز را نشان می‌دهد. در مواردی که التهاب تیروئید وجود دارد سطح ESR در خون افزایش پیدا می‌کند.
  • سونوگرافی تیروئید: در سونوگرافی آناتومی و شکل ساختاری غده‌ی تیروئید بررسی می‌شود. در سونوگرافی، ندول یا برجستگی‌ها در حال رشد یا میزان جریان خون غده‌ی تیروئید نشان داده می‌شود.
  • جذب ید رادیواکتیو: در این روش میزان ید رادیواکتیوی که غده‌ی تیروئید جذب می‌کند اندازه‌گیری می‌شود. مقدار ید جذبی، در تیروئیدیت کاهش پیدا می‌کند.

راههای درمان التهاب تیروئید

درمان التهاب تیروئید بستگی به نوع و علائم بیماری دارد. درصورتی‌که علائم پرکاری تیروئید داشته باشید از داروهای مسدودکننده‌ی بتا برای کاهش ضربان قلب و لرزش استفاده می‌شود. پزشک پس از اینکه علائم شما بهبود پیدا کند، دوز داروی مصرفی را کاهش می‌دهد.

  • درصورتی‌که التهاب تیروئید باعث کم‌کاری تیروئید شده باشد، هورمون‌های تیروئیدی برای درمان التهاب تیروئید تجویز می‌شود تا سطح هورمون را به حد طبیعی برساند.
  • درصورتی‌که التهاب منجر به درد در تیروئید شود از داروهای ضد درد برای کاهش درد استفاده می‌شود.

برای صحبت با پزشک نیاز به مراجعه حضوری نیست! در سامانه‌ی دکتر ساینا می‌توانید در هر زمان و هر کجا از بهترین پزشکان و روان‌شناسان مشاوره آنلاین پزشکی متنی، صوتی یا ویدیویی دریافت کنید.

کلام آخر دکترساینا

التهاب تیروئید با علائم مختلفی خود را نشان می‌دهد. هر نوع تغییر غیرقابل توضیح در وزن، سطح انرژی، خلق‌وخو و تعریق بدن می‌تواند ناشی از مشکلات مربوط به تیروئید از جمله تیروئیدیت باشد. شما با انجام چکاپ‌های سالانه می‌توانید از سلامت تیروئید خود مطمئن شوید. اگر علائم مربوط به مشکلات تیروئید را مشاهده می‌کنید، دکتر ساینا به شما توصیه می‌کند با یک پزشک متخصص مشورت کنید. شما می‌توانید همین حالا در سامانه‌ی دکتر ساینا مشاوره آنلاین غدد دریافت کنید.

شاید بپسندید
14 دیدگاه‌ها
  1. زهرا

    سلام
    نزدیک به یک ماه هست گلوم درد می کنه تا فکم وگردنم درد می کنه دکتر هم رفتم سنوکردم می گه التهاب تیروئید هست کپسول خوردم برای عفونتش قرص التهاب هم خوردم خوب نمیشه باید چه کارکنم
    عفونت بود با این همه کپسول خشک کرده بود
    دردش هم گاهی وقت ها اروم میشه گاهی وقت ها شدید

    1. مریم حسینی - کارشناس علمی دکتر ساینا

      سلام. با این اطلاعات نمیشه تشخیص داد. نیازه که حتما پزشک متخصص شما رو معاینه کنه و سوابقتون رو بررسی کنه. ممکنه حتی نیاز باشه آزمایش بدید.

  2. بهنام

    سلام نتيجه آزمايش tsh من ۰/۰۱ بود كه نشانه پركاري تيروئيد هست و اسكن تيروئيد هم انجام دادم و مراجعه كردم به پزشك متخصص غدد كه تشخيص دادن با نتيجه اسكن التهاب تيروئيد دارم و قرص نيزوپرد ۵ تجويز كردن همين قرص جهت التهاب كفايت ميكنه چون تعريق زيادي دارم و آيا اين تعريق از بين ميرود.ممنون

    1. الهام جلدی ـ کارشناس علمی دکترساینا

      سلام وقت بخیر
      تعریقتون به خاطر پرکاری تیروئید هست که بتدریج و با بهبود سطح هورمونی علائمتون هم برطرف میشه‌. داروها رو طبق نظر پزشکتون ادامه بدید.

  3. س قاسمی

    سلام .التهاب گلو دارم در سونو دوتا ندول مشاهده شده .عمل بلع سخت شده.ازمایش خوب بوده T3و. T4نرمال بوده .آنتی تی پی او۹/۶بوده…تشخیص شما چیه ؟!

    1. الهام جلدی ـ کارشناس علمی دکترساینا

      سلام وقت بخیر
      برای تشخیص و دریافت درمان به فوق تخصص غدد مراجعه کنید. اینطوری نمیشه هیچ قضاوتی درمورد شرایط شما انجام داد.

  4. م حقی

    سلام در درمان تشخیص تیروئید لنفوسیت باید چکار کرد ؟؟چند روزه که درد گلو دارم ..ومتاسفانه نتونستم وقت دکتر بگیرم .همه برای چند ماه آینده نوبت داشتن

    1. الهام جلدی ـ کارشناس علمی دکترساینا

      سلام کاربر عزیز
      منظور از تیروئید لنفوسیت چیه؟
      برای درد گلو لازمه به پزشک مراجعه کنید تا معاینه بشید. می‌تونید به مراکز بهداشت مراجعه کنید.

  5. وحید کیا دلیری

    با سلام شبها لرز میکنم اشتهای من کم شده وزن من کم شده بعد از انجام آزمایش خون و سونوگرافی گفتند تیروئیدیت دارمesr110وcrp47برای درمان بعد از سه روز بستری شدن و استفاده آنتی بیوتیک در بیمارستانپردنیزولون۵۰وپنتومید ۴۰تجویز شد آیا این داروها مناسب هستند؟با سپاس فراوان

    1. الهام جلدی ـ کارشناس علمی دکترساینا

      با سلام و وقت بخیر؛ تصمیم گیری درمورد داروهای تجویزی بعد از ترخیص برعهده پزشک شماست که براساس علائم و شرایط شما دراین‌باره تصمیم می‌گیره. با‌این‌حال پردنیزولون نوعی داردی ضدالتهاب هست که در شرایط التهاب مثل تیروئیدیت یا التهاب تیروئید ممکنه تجویز بشه

  6. مریم

    سلام من درد جلوی گردن قسمت تیرویید دارم و اینکه موقع قورت دادن هم درد دارم ..سونی انجام دادم گفت التهاب تیرویید و کیست داری این علائم خطرناکه؟
    میشه راهنمایی کنی
    ممنون میشم

    1. تیم محتوای دکترساینا

      سلام. بستگی به علت داره. لزوماً خطرناک نیست اما به هر حال نیاز به پیگیری و درمان داره.

  7. مهشید

    علت درد ناگهانی در ناحیه فک و بنا گوش و به سمت بالای قفسه و نزدیک قلب هم تیرویید هست؟

    1. تیم محتوای دکترساینا

      سلام. بله التهاب تیروئید می‌تونه باعث درد فک و گوش هم بشه؛‌ اما توصیه می‌کنیم با پزشک مشورت کنید تا از علت دردتون مطمئن بشید.

نظر یا سوال خود را به اشتراک بگذارید