آرتروز فک چیست؟ | آیا راهی برای درمان آرتروز فک وجود دارد؟

آرتروز فک چیست؟ | آیا راهی برای درمان آرتروز فک وجود دارد؟

تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا دریافت مشاوره آنلاین

آیا می‌دانید فک هم آرتروز دارد؟ بله، درست شنیدید! آرتروز فک یک عارضه است که بعضی دچار آن می‌شوند. متاسفانه، آرتروز فک (Osteoarthritis of the jaw) می‌تواند شکل و عملکرد فک را تغییر دهد. دکتر ساینا در این مقاله اطلاعات کاملی را درباره این عارضه با شما به‌اشتراک می‌گذارد. با ما همراه باشید و اگر شما هم به آرتروز فک دچار شدید، تجربه و سوالات خود را در انتهای همین مقاله در بخش «نظرات»، با ما در میان بگذارید.  

 

آرتروز فک چیست؟

مفصل فک نیز مانند سایر مفاصل بدن امکان دارد که دچار آرتروز شود. آرتروز فک می‌‎تواند شکل و عملکرد فک را تغییر دهد. این عارضه ممکن است در یک یا هر دو طرف فک رخ دهد. شدت آرتروز فک می‌تواند خفیف یا شدید باشد و ممکن است با گذشت زمان بدتر شود. این بیماری همچنین منجر به بروز علائم مرتبط با اختلالات مفصل گیجگاهی فکی خواهد شد.

 

علت آرتروز فک چیست؟

عوامل زیر باعث بروز آرتریت فک می‌شوند:

آرتروز یا استئوآرتریت

آرتروز (Osteoarthritis) نوع متداول آرتریت فک است که می‌تواند بر روی هر مفصل در بدن تأثیر بگذارد. این عارضه به دلیل  استفاده بیش از حد مفصل و با افزایش سن شیوع بیشتری پیدا می‌کند.

روماتیسم مفصلی

یکی دیگر از دلایل آرتریت فک روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید (RA)RARheumatoid Arthritis است. این عارضه یک بیماری خود-ایمنی است که باعث می‌شود سیستم ایمنی بدن شما به بافت سالم پوشاننده مفاصل شما حمله کند. این یک بیماری التهابی مزمن است.

آرتریت پسوریازیس

آرتریت پسوریازیس (Psoriatic Arthritis(PsA یک بیماری التهابی مفصلی است که در حدود 30 درصد افراد مبتلا به بیماری پوستی پسوریازیس رخ می‌دهد. افراد مبتلا به این بیماری با مشکلات باز شدن فک، دندان‌قروچه و سفت شدن فک یا اختلال گیجگاهی مفصل فک مواجه هستند.

طبق بررسی‌های صورت‌گرفته احتمالاً حدود 15٪ از جمعیت جهان به آرتروز فک مبتلا هستند. همچنین مطالعات نشان می‌دهد که احتمال شیوع آرتروز فک در زنان بیشتر از مردان است.

 

شایع‌ترین علائم آرتروز فک 

علائم آرتروز فک بسته به شدت آن متفاوت است. برخی از شایع‌ترین علائم آرتروز فک عبارتند از:

  • احساس دردی که می‌تواند در هنگام حرکت فک رخ ‌دهد
  • التهاب در مفاصل فک یا اطراف آن
  • محدود شدن حرکت مفصل یا قفل شدن فک
  • حساسیت فکی
  • صدا دادن فک
  • سفتی فک به خصوص در صبح
  • مشکل در جویدن
  • درد صورت یا درد در اطراف گوش یا گردن 
  • سردرد
  • درد دندان

درصورت مشاهده یک یا چند مورد از این علائم بهتر است به دندان‌پزشک مراجعه کنید تا علت را ریشه‌یابی کند.

آرتریت فک می‌‎تواند شکل و عملکرد فک را تغییر دهد. این عارضه با درد فک و صورت، حساسیت فک، احساس سفتی فک و... همراه است. شدت آرتریت فک می‌تواند خفیف یا شدید باشد و ممکن است با گذشت زمان بدتر شود. این بیماری همچنین منجر به بروز علائم مرتبط با اختلالات مفصل گیجگاهی فکی خواهد شد.

 

آرتروز فک و اختلالات مفصل گیجگاهی فک

آرتروز در فک می‌تواند اختلالات گیجگاهی فک (Temporomandibular Joint (TMJ)) را ایجاد کند. این اختلال با علائم همراه است:

  • التهاب مزمن فک
  • خراب شدن غضروف فک
  • محدودیت حرکت فک

پیشرفت و شدت اختلالات گیجگاهی فک به نوع آرتروز درگیر بستگی دارد.

سندرم مفصل گیجگاهی فکی

نحوه تشخیص آرتروز فک

وقتی به علت درد فک به پزشک مراجعه می‌کنید. ممکن است پزشک برای تشخیص دقیق علت درد در ناحیه فک آزمایش‌های تصویربرداری را تجویز کند. این آزمایش‌ها شامل موارد است:

  • آزمایش اشعه ایکس از فک؛
  • آزمایش سی تی CT (توموگرافی کامپیوتری) برای بهتر دیدن استخوان‌های فک و بافت مفصلی؛
  • MRI (تصویربرداری تشدید مغناطیسی) برای اینکه مشخص شود آیا فک شما از نظر ساختاری مشکلی دارد یا خیر.
     

آیا برای درمان آرتروز فک راهی وجود دارد؟

تاکنون هیچ راه مؤثری برای درمان آرتروز فک ارائه نشده است. راه‎‌های درمانی موجود برای کنترل بیماری استفاده می‌شوند. آرتروز فک با تخریب بافت‌‎های سخت و نرم اطراف مفصل فک بروز می‌کند.

برای درمان آرتریت فک باید به ‌علت بروز آن توجه کرد. به‌طور کلی اهداف زیر در درمان آن دنبال می‌‎شود:

  • جلوگیری از آسیب‎‌های بعدی فک
  • مدیریت درد بیمار
  • حفظ عملکرد فک‌‎ها

درمان آرتریت فک

 اقدامات اولیه برای درمان آرتروز فک

اقدامات اولیه برای جلوگیری از پیشرفت آرتروز فک باعث می‌‎شود بیمار از بروز علائم جدی این بیماری در امان بماند. از جمله این اقدامات اولیه برای درمان آرتروز فک می‌‎توان به این موارد اشاره کرد:

  • استراحت دادن به فک‎‌ها
  • تمرینات فیزیوتراپی
  • مصرف داروهای ضدالتهابی و غیراستروئیدی
  • استفاده از محافظ دهان برای جلوگیری از ساییده‌ شدن دندان‌‎ها

 

معرفی شیوه‌های درمان آرتروز فک

با توجه به شدت و میزان علائم، پزشک جهت درمان آرتریت فک احتمالاً روش‎‌های زیر را تجویز خواهد کرد:

  • تحریک الکتریکی 
  • پمادهای موضعی
  • تزریق استروئید
  • تزریق اسید هیالورونیک
  • طب سوزنی

درمان آرتروز فک

درمان آرتروز فک با داروهای خوراکی

  • شل‌کننده‌های عضلانی
  • داروهای تسکین‌دهنده‌ی درد
  • داروهای ضد افسردگی
  • داروهای تعدیل‌­کننده و سرکوب­‌کننده­‌ی سیستم ایمنی

آیا می‌توان از جراحی برای درمان آرتروز فک استفاده کرد؟

جراحی فک آخرین گزینه برای درمان آرتروز فک است. درحقیقت چنانچه‎ درمان‎‌های سبک‌تر در تسکین درد فک یا دیگر مشکلات بیمار مؤثر نباشند پزشک ممکن است جراحی فک را پیشنهاد دهد. یکی از گزینه‎‌های جراحی فک، آرتروسکوپی با روش آرتروسنتز است. در این روش، بدن مورد حداقل تهاجم قرار می‎‌گیرد و در عین حال، با میزان موفقیت بالایی نیز درمان می‌گردد.

در طی این روش، پزشک متخصص یک یا چند سوراخ کوچک در بالای مفصل فک ایجاد می‌کند. سپس با استفاده از یک آرتروسکوپ، مفصل را مورد بررسی قرار می‌دهد. این ابزار پزشکی مجهز به نور و لنز است و زمانی که به داخل بدن هدایت می‌‎شود، تصویر واضحی از اندام‌‎های درونی در اختیار پزشک قرار می‌دهد. جراحی با استفاده از ابزارهای دیگر انجام خواهد شد.

عمل فک

اقدامات پزشکی برای جراحی فک شامل موارد زیر است:

  • خارج کردن بافت آسیب‌‎دیده
  • تغییر شکل مفصل
  • تسکین ورم

همچنین در طی عمل فک، پزشک مایعی را به فک تزریق خواهد کرد. به این شیوه‌ی درمانی آرتروسنتز گفته می‌‎شود. این مایع باعث از بین رفتن مواد شیمیایی می‏‌شود که در اثر التهاب تولید شده‌اند. این امر سبب می‌شود تا فشار از روی مفصل فک کاهش یابد. در نتیجه، فک دامنه‌ی حرکت طبیعی خود را پیدا خواهد کرد.

تعویض مفصل نیز دیگر گزینه برای درمان آرتروز فک می‌باشد.

 

آیا درمان آرتروز فک از طریق درمان‎‌های خانگی امکان‌پذیر است؟

اگر آرتریت فک شدید نباشد می‌توانید آن را با راهکارهای ساده‌ای کنترل کنید. برخی از اقدامات خانگی برای درمان آرتروز فک شامل موارد زیر است:

به فک خود استراحت دهید

 برای این منظور لازم است تا از باز کردن بی‌مورد فک اجتناب نمایید. همچنین بهتر است به سراغ مواد غذایی بروید که کمتر نیاز به جویدن دارند. از خوردن خوراکی‌‎هایی که باعث ایجاد چسبندگی در دهان و دندان می‌‎شوند خودداری نمایید.

اگر آرتروز فک شدید نباشد و در زندگی روزمره شما اختلالی به وجود نیاورد، می‌توانید آن را با راهکارهایی کنترل و مدیریت کنید.

 

از کمپرس سرد و گرم استفاده نمایید

 کمپرس سرد با کاهش جریان خون باعث کاهش درد در ناحیه‌ی آسیب‌‎دیده می‌شود. این در حالی است که کمپرس آب گرم، باعث جریان خون بهتر شده و منجر به ترمیم بافت آسیب‌‎دیده می‎شود.

ورزش فک برای تقویت عضلات فک

تمرینات مخصوص فک را انجام دهید

 انجام تمرینات اختصاصی فک ممکن است به تقویت عضلات فک و بهبود حرکت مفاصل کمک کند.

به سراغ تمرینات ریلکسیشن بروید

برای کاهش درد فک هنگام استرس، فک خود را ببندید و تمرینات آرامش‎‌بخش انجام دهید. این امر اضطراب را کاهش داده و باعث آرامش عمومی بدن خواهد شد.

عضلات فک را ماساژ دهید

 ماساژ دادن عضلات فک به بهبود جریان خون کمک خواهد کرد.

درمان قفل شدن فک - درمان دردفک

محافظ دهان چیست و چگونه به درمان آرتروز فک کمک می‌کند؟

اگر به آرتروز فک مبتلا هستید و مستعد دندان‌قروچه هم هستید ممکن است پزشک به شما استفاده از محافظ دهان را پیشنهاد دهد. محافظ دهان وسیله‎‌ای است که برای محافظت از دندان‌ها در برابر حرکات نابه‌جای فک و یا آسیب‌دیدگی‌های ورزشی استفاده می‌‌‎شود. این محافظ همچنین می‌‎تواند به کاهش خر و پف نیز کمک کند. با این حال، این وسیله برای همه‌ی کاربردها به‌‌طور یکسان طراحی و ساخته نمی‌شود.

از انواع محافظ دهان می‌توان به این موارد اشاره کرد:

محافظ‌های پیش‌ساخته دهان (Stock)

 این نوع از گاردهای دهانی از مقرون‌به‎‌صرفه‌‎ترین انواع آن‌‌ها هستند. این ابزار در اکثر داروخانه‎‌ها و فروشگاه‎‌ها به فروش می‌رسد و در اندازه‌‎های کوچک، متوسط ​​و بزرگ ساخته می‎‌شود. این نوع محافظ معمولاً دندان‌‎های فوقانی را پوشش می‌‎دهد.

محافظ دهان Boil and bite 

این محافظ‎‌ها در یک سایز تهیه می‎‌شوند و با قرار گرفتن در آب داغ، تغییر اندازه می‌‌دهند.

محافظ دهان سفارشی

این نوع محافظ دهان بعد از اندازه‌‌گیری دقیق فک بیمار ساخته می‌‌شود.

ساییدگی فک

کلام آخر دکتر ساینا درباره آرتروز فک

تشخیص به‌موقع آرتروز فک یا اختلالات مفصل گیجگاهی فک به جلوگیری از دیگر آسیب‌‌های فک کمک خواهد کرد. پس اگر مدت زیادی است که در ناحیه فک درد و ناراحتی دارید بهتر است حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید تا علت آن را شناسایی کند. معمولاً اولین خط درمانی که پزشک به شما پیشنهاد خواهد داد، روش‌های سبک‌تر درمانی است. 

اگر در زمینه آرتروز فک یا دیگر مشکلات آرتروز به مشاوره بیشتری نیاز دارید کافی‌ست بر روی لینک زیر کلیک کنید تا همین حالا از بهترین فوق تخصص ارتوپدی مشاوره تلفنی دریافت کنید.

همین حالا از بهترین متخصص ارتوپد مشاوره دریافت کنید :

به‌زودی ده‌ها مطلب مفید و علمی دیگر درباره‌ی علائم و درمان انواع آرتروز در مجله سلامت دکتر ساینا قرار خواهد گرفت. اگر از مخاطبان مجله سلامت دکتر ساینا هستید، می‌توانید با خواندن این مقالات اطلاعات ارزشمندی درباره این بیماری کسب کنید.

نظرشما

نظر شما با موفقیت ثبت گردید. پس از تائید مدیر سیستم نمایش داده خواهد شد.

نظر مخاطبان
رسپینا
1399/7/19 22:31

سلام من فکم صدامیده ودندونام دردمیکنه بعضی وقت هاودرددرناحیه گردن دارم وقتی زیادخم میشم من دچارآ رتروزفک هستم؟میشه راهنمایی کنین؟