نام انواع ضربان های غیر طبیعی قلب چیست؟

در این مقاله از سری مقالات بیماری های قلب و عروق، درباره انواع ضربان غیر طبیعی قلب توضیح داده خواهد شد.

تاکی کاردی چیست و چند نوع تاکی کاردی داریم؟

تاکی کاردی یا تپش تند (به انگلیسی: Tachycardia) به این معنی است که ضربان قلب شما خیلی سریع است. به عنوان مثال، ضربان عادی قلب بزرگسالان 60 تا 100 بار در دقیقه است. تاکی کاردی در حالت استراحت، بیش از 100 ضربان در دقیقه (به واحد: BPM) است.

سه نوع تاکی کاردی وجود دارد:

  • تاکی کاردی فوق بطنی که در قسمت فوقانی قلب به نام دهلیز رخ می دهد.
  • تاکی کاردی بطنی در قسمت تحتانی قلب به نام بطن رخ می دهد.
  • تاکی کاردی سینوسی، افزایش عادی ضربان قلب است که امکان دارد، موقع بیماری و یا هیجان زدگی ایجاد شود. با تاکی کاردی سینوسی ضربان قلب به محض بهبود بیماری یا آرام شدن، به حالت عادی برمی گردد.

فیبریلاسیون دهلیزی چیست؟

در این اختلال، دهلیز قلب دچار بی نظمی می شود. این اختلال شایع ترین نوع آریتمی است.

فیبریلاسیون دهلیزی (به انگلیسی: Atrial-Fibrillation)، یا AFib، زمانی اتفاق می افتد که در دهلیز تکانه های الکتریکی نامنظم دچار ضعف شده و ممکن است دهلیز کنترل خود را از دست بدهد.

فیبریلاسیون دهلیز باعث افزایش ضربان قلب و نامنظمی می شود . این موضوع می تواند ضربان قلب را به 100 تا 200 ضربه در دقیقه افزایش دهد، که بسیار سریع تر از حالت عادی ( 60 تا 100 ضربه در دقیقه) است.

فلاتر دهلیزی چیست؟

فلاتر دهلیزی یا AFL (به انگلیسی : Atrial-flutter)،  معمولا در دهلیز راست اتفاق می افتد؛ اما ممکن است در دهلیز چپ هم رخ دهد.

این وضعیت توسط یک تکانه الکتریکی ایجاد می شود که به سرعت در دهلیز حرکت می کند. این اختلال اغلب به ضربان قلب سریع منجر می شود که ریتم منظم تری دارد.

برادی کاردی چیست؟

برادی کاردی (به انگلیسی: Bradycardia) به این معنی است که ضربان قلب پایینی (کمتر از 60 ضربه در دقیقه) دارید. به طور کلی، برادیکاردی موقعی که سیگنال های الکتریکی از دهلیز به بطن های مختل شده می روند، اتفاق می افتد.

بعضی از ورزشکاران ضربان قلب پایین تری دارند، چون وضعیت بدنی خوبی دارند که نمایانگر مشکل قلبی نیست.

فیبریلاسیون بطنی چیست؟

فیبریلاسیون بطنی (به انگلیسی: Ventricular-Fibrillation) می تواند ضربان قلب را متوقف کرده و باعث ایست قلبی شود. این نوع ضربان نامنظم در بطن ها رخ می دهد و بطن قادر به پمپ کردن خون به بدن و مغز نیست.

فیبریلاسیون بطنی، یک بیماری جدی است که اگر بلافاصله درمان نشود، ممکن است باعث مرگ شود.

انقباضات زودرس چگونه ایجاد می شود؟

در بیشتر انقباضات زودرس زمانی که نبضی در مچ دست و یا قفسه سینه گرفته می شود، قلب شروع به تپیدن می کند. این ضربان اینقدر ضعیف است که احساس نمی شود.

انواع دیگر انقباضات زودرس شامل ضربان قلب اضافی و ضربان قلب زودرس است. هر سه نوع ممکن است در دهلیز یا بطن رخ بدهند.

علائم ضربان غیر طبیعی قلب کدامند؟

اگر ضربان قلب غیر طبیعی دارید، ممکن است برخی از این علائم را تجربه کنید:

  • احساس ضعف ، سرگیجه یا حواس پرتی
  • تنگی نفس
  • نبض یا تپش قلب نامنظم
  • درد قفسه سینه
  • رنگ پریدگی
  • تعریق

چه عواملی باعث ایجاد ضربان غیر طبیعی قلب می شوند؟

فشار خون بالا ممکن است باعث ضربان قلب غیر طبیعی شود. علل شایع دیگر عبارتند از:

  1. بیماری عروق کرونر قلب. این بیماری جدی قلب موقعی اتفاق می افتد که کلسترول شریان های کرونر را مسدود می کنند.
  2. داروها. برخی از داروها یا مواد شیمیایی ممکن است باعث تغییر ضربان قلب شوند. مثل:
  • کافئین
  • آمفتامین ها (دارو هایی هستند که مغز را تحریک می کنند. به انگلیسی: Amphetamines)
  • بتا بلاکر ها (دارو هایی هستند که برای کاهش فشار خون بالا مورد استفاده قرار می گیرند. به انگلیسی: Beta-Blockers)

تعدادی از عوامل دیگر هم می توانند باعث ایجاد تغییر در ضربان قلب شما شوند. مثل:

  • تغییر در عضله قلب پس از بیماری یا آسیب دیدگی
  • بهبودی بعد از عمل قلب
  • کاهش پتاسیم و سایر الکترولیت ها
  • ناهنجاری های قلب
  • بیماری های دیگر

فاکتور های خطر برای ضربان غیر طبیعی قلب کدامند؟

فاکتور های خطر آریتمی شامل موارد زیر است:

  • سیگار کشیدن
  • بیماری قلبی سابق یا سابقه خانوادگی در بیماری قلبی
  • دیابت ها
  • استرس
  • اضافه وزن داشتن
  • عدم فعالیت فیزیکی
  • رژیم غذایی پر از چربی، کلسترول و مصرف غذاهای ناسالم
  • فشار خون بالا یا بیماری های دیگر
  • مصرف بیش از حد الکل (بیش از دو بار در روز)
  • سوء مصرف مواد مخدر
  • آپنه تنفسی (یک اختلال خواب است که باعث توقف یا کاهش تنفس برای مدتی کوتاه در طول خواب می شود. به انگلیسی: Sleep-Apnea)

چگونه ضربان غیر طبیعی قلب را تشخیص دهیم؟

اول از همه پزشک، با استفاده از گوشی پزشکی برای شنیدن صدای قلب، معاینه جسمی را انجام خواهد داد. همچنین ممکن است از یک دستگاه الکتروکاردیوگراف (EKG یا ECG) برای بررسی تکانه های الکتریکی قلب استفاده کند. این امر به پزشکان برای تشخیص طبیعی یا غیر طبیعی بودن ضربان قلب شما، کمک خواهد کرد.  

سایر ابزارهایی که می توانند برای تشخیص آریتمی مورد استفاده قرار گیرند، عبارتند از:

  • اکوکاردیوگراف. همچنین به عنوان پژواک نگار قلب (به انگلیسی: Echocardiograph) شناخته می شود. این آزمایش از امواج صوتی برای گرفتن تصویری از قلب یا اکوکاردیوگرام (به انگلیسی: Echocardiogram) استفاده می کند.
  • مانیتور هولتر. این مانتیور را در حالی که به فعالیت های عادی خود می پردازید، حداقل به مدت 24 ساعت به بدن وصل می کنید. این مانیتور به پزشک اجازه می دهد تا در طول روز تغییرات ضربان قلب را دنبال کند.
  • آزمایش استرس. در این آزمایش به دستور پزشک، بیمار باید بر روی تردمیل قدم بزند یا بدود تا تاثیر فعالیت فیزیکی بر قلب مشاهده شود.

راه های درمان ضربان غیر طبیعی قلب کدامند؟

درمان آریتمی به علت آن بستگی دارد. ممکن است بیمار نیاز به تغییر در شیوه زندگی مانند افزایش فعالیت فیزیکی یا تغییر رژیم غذایی (مثلا محدود کردن میزان مصرف کافئین) داشته باشد. اگر سیگار می کشید، از پزشک خود جهت ترک سیگار مشاوره بگیرید.

همچنین ممکن است، برای کنترل ضربان قلب غیر طبیعی و عوارض جانبی آن به دارو نیاز داشته باشید. برای ناهنجاری های جدی که با تغییر رفتار یا دارو درمانی از بین نمی روند، پزشک می تواند توصیه های زیر را بکند:

  • کاتتر قرار دادن در قلب برای تشخیص مشکل قلبی
  • فعال سازی کاتتر برای از بین بردن بافتی که باعث ایجاد ضربان غیر طبیعی می شود.
  • برطرف کردن آریتمی قلبی (به انگلیسی: Cardioversion) با کمک دارو یا شوک الکتریکی
  • کاشت ضربان ساز یا تارلرزه بر (دستگاه شوک غیر هماهنگ است که تارلرزه بر بطنی را از بین می برد. به انگلیسی: Defibrillator)
  • عمل جراحی برای اصلاح ناهنجاری قلبی

در دراز مدت چه انتظاراتی باید داشته باشیم؟

اگر چه آریتمی می تواند بسیار جدی باشد، ولی در بسیاری از موارد می تواند با درمان، قابل کنترل باشد. درکنار درمان، پزشک با معاینات منظم، وضعیت شما را کنترل می کند.

چگونه می توانیم از این بیماری پیشگیری کنیم؟

زمانی که آریتمی شما تحت کنترل است، پزشک در مورد راه های جلوگیری از عود مجدد بیماری صحبت خواهد کرد.

به طور کلی ، انتخاب سبک زندگی سالم می تواند به شما در کنترل شرایط کمک کند. پزشک احتمالاً بهبود رژیم غذایی، ورزش بیشتر و تلاش برای ترک برخی از عادت های ناسالم مثل سیگار کشیدن را توصیه خواهد کرد.

مشاوره آنلاین راجع به انواع ضربان های غیر طبیعی قلب

برای دریافت مشاوره آنلاین یا تلفنی از دکتر آرمین مرعشی زاده راجع به انواع ضربان های غیر طبیعی قلب از طریق کلیک بر روی گزینه دریافت مشاوره اقدام کنید. در حین مشاوره آنلاین می توانید مدارک پزشکی خود مثل عکس را برای پزشک ارسال کنید.

برای مشاوره بهتر می توانید از لیست های سوال های زیر استفاده کنید:

  • مادرم دچار فیبریلاسیون بطنی شده، چکار کنم؟
  • نبض مچ دستم تند می زند، ممکنه دچار انقباض زودرس قلب شده باشم؟
  • پدرم به طور مداوم دچار تنگی نفس کوتاه موقع خواب می شود، آیا دچار بیماری قلبی شده است؟
  • فرزندم استرس زیاد می گیرد، آیا ضربان قلب او ممکنه در آینده غیر طبیعی شود؟
  • برادرم گوشت قرمز می خورد، ممکنه دچار آریتمی شود؟
  • پدرم آریتمی دارد، آیا من هم به آریتمی مبتلا می شوم؟

و دیگر دغدغه ها و سوال هایی که برای شما ایجاد می شود.

دکتر آرمین مرعشی زاده ، متخصص قلب وعروق هستم اگر در این زمینه سوالی دارید میتوانم .به شما مشاوره دهم

سوال خود را بنویسید ...
دکتر  آرمین مرعشی زاده