رژیم غذایی برای زخم معده

در این مقاله از سری مقالات دستگاه گوارش، توضیحاتی راجع به رژیم غذایی مناسب برای زخم معده داده خواهد شد.

زخم معده چیست؟

زخم معده، به زخم بازی گفته می شود که درون آستر معده ایجاد می شود.

طبق تحقیقات، هیچ رژیم خاصی برای بیماران مبتلا به زخم معده وجود ندارد. مواد غذایی باعث بروز زخم معده و یا بدتر شدن آن نمی شود. پزشکان رژیم غذایی را پیشنهاد می کنند که مواد غذایی آن حاوی ترکیباتی باشند که بر علیه باکتری هلیکوباکتر پیلوری (نوعی باکتری است که عامل اصلی زخم های معده می باشد. به انگلیسی: Helicobacter-Pylori) به مبارزه بپردازند.

علت ایجاد زخم معده چیست؟

در اکثر موارد، زخم های معده می توانند به عفونت باکتریایی موسوم به هلیکوباکتر پیلوری و همچنین به استفاده مزمن از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی بدون نسخه، مثل آسپرین (به انگلیسی: Aspirin) و ایبوپروفن (به انگلیسی: Ibuprofen) ربط داشته باشند.

رژیم غذایی مناسب برای زخم معده به چه صورت است؟

از آنجا که که باکتری هلیکوباکتر پیلوری به عنوان عامل مهم ایجاد زخم معده شناخته شده است، دانشمندان در حال بررسی مواد غذایی که ممکن است در مبارزه با عفونت ایفای نقش کنند، هستند.  
علاوه بر مصرف آنتی بیوتیک ها و داروهای خنثی کننده اسید که پزشک برای درمان زخم معده به شما توصیه می کند، مصرف برخی مواد غذایی ممکن است درمقابل باکتری های ایجاد کننده زخم، مفید باشند که عبارتند از:

  • گل کلم
  • کلم
  • تربچه
  • سیب
  • بلوبری
  • تمشک
  • توت فرنگی
  • گیلاس
  • فلفل دلمه ای
  • هویج
  • کلم بروکلی
  • سبزیجات برگی مثل کلم و اسفناج
  • غذا های سر شار از پروبیوتیک مثل: ماست، کفیر، خمیر سویا، ساور کراوت (ترکیبی از کلم رنده شده آب پز با سرکه است. به انگلیسی: Sauerkraut)، چای کمبوجا و کیمچی
  • روغن زیتون و سایر روغن های گیاهی
  • عسل
  • سیر
  • چای سبز بدون کافئین
  • شیرین بیان
  • زرچوبه

اگر زخم معده شما ناشی از عفونت هلیکوباکتر پیلوری باشد ، غذاهای سرشار از آنتی اکسیدان ممکن است مفید باشند. این مواد غذایی می توانند به فعال کردن سیستم ایمنی بدن و به مبارزه با عفونت کمک کنند. همچنین این ترکیبات امکان دارد به مراقبت در برابر سرطان معده کمک می کنند.

مواد غذایی مثل بلوبری، گیلاس و فلفل دلمه ای غنی از آنتی اکسیدان هستند. سبزیجات برگی مانند کلم پیچ و اسفناج حاوی کلسیم و انواع ویتامین B  هستند.

کلم بروکلی حاوی سولفورافان (ترکیب شیمیایی است که اثر ضد باکتری هلیکوباکتر پیلوری دارد. به انگلیسی: Sulforaphane) است. برخی از تحقیقات نشان می دهند که اسیدهای چرب موجود در روغن زیتون نیز می تواند به درمان هلیکوباکتر پیلوری کمک کنند.

در مطالعات بالینی، غذاهای پروبیوتیکی تخمیر شده را برای درمان زخم معده وعده داده اند. این دسته از غذاها همچون خمیر سویا ، ساور کراوت و کیمچی، ممکن است از عفونت مجدد جلوگیری می کنند.

زردچوبه در حال حاضر به عنوان یک درمان بالقوه برای درمان زخم معده مورد مطالعه قرار می گیرد.

سیر، چای سبز بدون کافئین و شیرین بیان خارج از لیست مواد غذایی هستند که ممکن است شما بخواهید در رژیم غذایی خود ثبت کنید.

چه دارو های مکملی برای زخم معده پیشنهاد می شود؟

اگر زخم معده شما با آنتی بیوتیک درمان می شود ، مکمل پروبیوتیک را به عنوان بخشی از برنامه رژیم غذایی خود در نظر بگیرید. مصرف مکمل می تواند به کاهش علائم مرتبط با آنتی بیوتیک کمک کند. همچنین امکان دارد اثربخشی آنتی بیوتیک را بهتر کند.

مکمل های لاکتوباسیلوس (به انگلیسی: Lactobacillus)، بیفیدوباکتریوم (به انگلیسی: Bifidobacterium) و ساکارومایسس ( مهم ترین مخمر صنعتی است. به انگلیسی: Saccharomyces) در افراد مبتلا به زخم های  هلیکوباکتر پیلوری اثرات سودمندی نشان داده اند.

همچنین شیرین بیان  فاقد گلیسیریزین و کورکومین (جز فعال ادویه زردچوبه است. به انگلیسی: Curcumin) به دلیل مقابله با باکتری هلیکوباکتر پیلوری، در درمان زخم معده موثر هستند.

عوامل موثر در بدتر کردن برگشت (رفلاکس) اسید معده کدامند؟

برخی از افرادی مبتلا به زخم معده به رفلاکس اسید معده هم مبتلا هستند. در بعضی از افراد ، مصرف برخی غذاها می توانند قسمت پایین مری را که به اسفنکتر تحتانی مری ( لوله ای عضلانی که وظیفه رساندن غذا از حلق به معده را بر عهده دارد. به انگلیسی: Esophagus)  یا LES معروف است، ریلکس کند. اسفنکتر تحتانی مری ریلکس شده باعث برگشت آسان تر اسید به مری شده و سوزش معده، سوء هاضمه و درد ایجاد می کند.

غذاهایی که ممکن است رفلاکس اسید را بدتر کنند عبارتند از:

  • قهوه
  • شکلات
  • غذای تند
  • الکل
  • غذا های اسیدی مثل مرکبات و گوجه فرنگی
  • کافئین

همچنین پرخوری یا غذا خوردن در طی دو یا سه ساعت قبل از خواب، ممکن است علائم رفلاکس را بدتر کند.

راهکار های درمانی برای زخم معده به چه صورت هستند؟

زخم ناشی از هلیکوباکتر پیلوری به احتمال زیاد نیاز به درمان آنتی بیوتیکی خواهد داشت. پیروی دقیق از برنامه درمانی و مشاوره با پزشک بهترین راهکار ها برای اطمینان از موثر بودن روش های درمانی و بهبود بیماری هستند.
همچنین دارو هایی برای شما تجویز خواهد شد که مانع ترشح اسید معده شما به صورت موقت می شود. داروهایی که تجویز می شود معممولا مهار کننده پروتون پمپ ( دارویی برای کاهش پایدار اسید معده است. به انگلیسی: Proton-Pump) یا مسدود کننده H2 (برای درمان اسید اضافه معده، از آن استفاده می کنند. به انگلیسی: H2-Blocker)، باشد. 

بیشتر زخم های ناشی از هلیکوباکتر پیلوری کاملا قابل درمان هستند. اما زخم معده درمان نشده، می تواند منجر به مشکلات جدی تری مانند خون ریزی داخلی و سرطان معده شود.

اگر مشکوک به ابتلا به زخم معده هستید، این موضوع را نادیده نگیرید و از یک پزشک متخصص مشاوره بگیرید و برای درمان و معالجه خود برنامه ریزی کنید.

مشاوره آنلاین راجع به رژیم غذایی مناسب برای زخم معده

برای دریافت مشاوره آنلاین یا تلفنی از دکتر مسعود نموی راجع به رژیم غذایی مناسب برای زخم معده از طریق کلیک بر روی گزینه دریافت مشاوره اقدام کنید. در حین مشاوره آنلاین می توانید مدارک پزشکی خود مثل عکس را برای پزشک ارسال کنید.

برای مشاوره بهتر می توانید از لیست سوال های زیر استفاده کنید:

  • به آنتی بیوتیک حساسیت دارم، از چه داروی دیگه ای میتونم برای درمان زخم معده استفاده کنم؟
  • فرزندم زیاد شکلات می خورد، چکار کنم که دچار رفلاکس معده نشود؟
  • ممنوعیت های غذایی زخم معده چیست؟
  • مادرم دچار رفلاکس معده شده، چکار کنم؟
  • و دیگر دغدغه ها و سوال هایی که این مقاله برای شما ایجاد کرده است.

دکتر مسعود نموی .، متخصص داخلی هستم اگر در این زمینه سوالی دارید میتوانم .به شما مشاوره دهم

سوال خود را بنویسید ...
دکتر مسعود نموی .