ممنوعیت های رژیم غذایی سنگ کلیه

سنگ کلیه یک توده سخت از مواد معدنی و نمک است که در کلیه ها رسوب می کند. برخی غذا ها و نوشیدنی های حاوی مواد شیمیایی هستند که می توانند منجر به تشکیل این بلور های سخت شوند. سنگ هایی که در کلیه تشکیل می شوند انواع مختلفی دارند. غذاهایی که برای یک نوع سنگ کلیه خوب نیستند ممکن است برای نوع دیگر سنگ، مشکلی نداشته باشند.

اگر سنگ کلیه دارید و نوع آن را می دانید، از یک پزشک متخصص راجع به ممنوعیت غذایی مشاوره بگیرید. اگر از نوع سنگ کلیه خود مطلع نیستید، باید از ممنوعیت هایی که برای همه مدل های سنگ کلیه مضر هستند، پرهیز کنید. به طور کلی برای جلوگیری از ابتلا به سنگ کلیه (فارغ از نوع آن) باید از مصرف زیاد غذا های پرنمک و شور، گوشت قرمز و سایر پروتئین های حیوانی پرهیز کنید. یادتان باشد در طول روز باید به مقدار زیادی آب بنوشید. آب به رقیق شدن ادرار کمک کرده و نمی گذارد سنگ تشکیل شود. در ادامه راجع به ممنوعیت های غذایی مدل های مختلف سنگ کلیه نکاتی را ذکر خواهیم کرد.

ممنوعیت های غذایی افراد مبتلا به سنگ کلیه اگزالات کلسیم

این نوع سنگ کلیه شایعترین نوع سنگ کلیه است و زمانی تشکیل می شود که کلسیم در ادرار با اگزالات ترکیب می شود. اگزالات ماده طبیعی موجود در بسیاری از غذاها است. اگر سنگ کلیه اگزالات کلسیم دارید مراقب مصرف غذا های زیر باشید:

  • غذاهای پر اگزالات: بسیاری از گیاهان حاوی اگزالات هستند بنابراین نباید به طور کامل غذاهای اگزالات دار را از برنامه خود کنار بگذارید اما برخی از غذا هایی که اگزالات بیشتری نسبت به سایرین دارند و باید محدود شوند عبارتند از:
  • اسفناج
  • بادام هندی و بادام درختی
  • ریواس
  • سوپ میسو
  • سیب زمینی پخته شده با پوست
  • گریتز
  • چغندر (لبو)
  • پودر کاکائو
  • بامیه
  • غلات سبوس دار و غلات گندم پوست کنده
  • سیب زمینی سرخ شده
  • تمشک
  • شیرین کننده های استویا
  • سیب زمینی شیرین

اگر غذا های سرشار از کلسیم همراه با این مواد غذایی مصرف کنید، بدن راحت تر می تواند اگزالات را پردازش کند بدون این که آن را به سنگ تبدیل نماید. بنابراین سالاد اسفناج را با پنیر کم چرب بخورید یا  مغز های درختی یا توت ها را همراه با ماست بخورید تا اگزالات در کنار کلسیم قرار بگیرد و بدن بتواند از پس آن براید. لازم به ذکر است که مصرف شیر باعث تشکیل سنگ کلیه نمی شود.

  • نمک: اگر مقدار زیادی سدیم می خورید، میزان کلسیم ادرارتان بالا می رود. سدیم ترکیب اصلی موجود در نمک است. پس از خوردن غذای پر نمک یا پر سدیم، اگزالات اضافی در کلیه به کلسیم موجود در ادرار می چسبد. این قضیه باعث تشکیل سنگ می شود. بنابراین مصرف غذا های پر نمک مثل فست فود ها، غذا های کنسروی، غذا های آماده، ترشی ها و شورها (مثل خیارشور) را محدود کنید.
  • پروتئینهای حیوانی: مصرف گوشت قرمز، تخم  مرغ، پنیر و ماهی را محدود کنید چون مصرف زیاد آنها میتواند احتمال بیشتر انواع سنگ کلیه را افزایش دهد.
  • ویتامین ث: مصرف زیاد آن باعث میشود بدن اگزالات تولید کند. بنابراین نباید ویتامین ث را بیشتر از روزی 500 میلی گرم مصرف کنید.

ممنوعیت های غذایی افراد مبتلا به سنگ کلیه فسفات کلسیم

این نوع سنگ کلیه زمانی تشکیل می شود که کلسیم موجود در ادرار با فسفر ترکیب می شود. اگر سنگ کلیه فسفات کلسیم دارید، لازم نیست نگران اگزالات باشید بلکه باید مراقب غذا های زیر باشید:

  • مصرف غذا های مملو از پروتئین حیوانی مثل گوشت قرمز، جگر گوسفند یا مرغ، شیر، پنیر و انواع دیگر لبنیات، تخم مرغ و غذا های دریایی را محدود کنید.
  • غذا هایی که باعث قلیایی شدن ادرار می شوند مثل آب میوه های تازه (به جز مرکبات، کرنبری و شلیل) و آب سبزیجات کمتر مصرف کنید
  • غذاهای فرآروی شده: فسفر رایجترین افزودنی و نگهدارنده در غذا های بسته بندی، آماده و فرآوری شده است. بنابراین مصرف غذاهای فست فودی و بسته بندی، کنسروی، یخ زده و سوسیس کالباس را محدود کنید.
  • سدیم: بیشتر مردم، بیش از اندازه مجاز سدیم مصرف می کنند. نباید بیش از یک قاشق چای خوری نمک در روز مصرف کنید. نمک موجود در نان و کیک و بیسکوئیت و غیره را هم باید حساب کنید.

ممنوعیت های غذایی افراد مبتلا به سنگ کلیه اسید اوریک

به طور کلی دلیل اصلی به وجود آمدن سنگ کلیه اسید اوریک اسیدی بودن بیش از حد ادرار می باشد. این سنگ ها حاوی اسید اوریک هستند که در نتیجه تجزیه مواد شیمیایی غذا در بدن، تولید می شود. سنگ های اسید اوریک بر خلاف سنگ های اگزالات کلسیم و فسفات کلسیم، ارتباطی با مصرف سدیم ندارند. در مورد سنگ کلیه اسید اوریک، غذا هایی که باید از آن ها اجتناب شود به شرح زیر است:

از مصرف زیاد پروتئین های حیوانی پرهیز کنید

عزیزانی که سنگ اسید اوریک دارند باید از مصرف زیاد پروتئین های حیوانی، مثل گوشت قرمز، گوشت سفید، تخم مرغ و صدف خوراکی پرهیز کنند. مصرف این غذا ها باعث افزایش تولی اسید اوره و کاهش میزان سیترات بدن می شود. سیترات ماده ای که به جلوگیری از تشکیل سنگ در کلیه کمک می کند و اگر سنگی هم از قبل در کلیه تشکیل شده باشد، جلوی بزرگ شدن آن را می گیرد.

برای دریافت پروتئین کافی بدون این که خطر تشکیل سنگ کلیه بالا برود می توانید غذاهای زیر مثل: حبوبات (به خصوص نخود، لوبیا، عدس)، بادام زمینی، شیر سویا، کره سویا و توفو آجیل و مغزهای درختی (مثل گردو، بادام، بادام هندی، پسته و فندق) استفاده کنید.

نوشیدنی های شیرین برای شما ممنوع است

نوشیدنی های شیرین. خوراکی ها و نوشیدنی هایی که شکر افزودنی دارند به خصوص آن هایی که شربت ذرت با فرکتوز بالا دارند مصرف نکنید چرا که منجر به تشکیل سنگ کلیه می شوند. اما نوشیدنی های ترش مثل لیموناد حاوی مقدار زیادی سیترات هستند که به جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه، کمک می کند.

مصرف نوشیدنی های الکلی را کنار بگذارید

الکل باعث می شود میزان اسید اوریک خون بالا برود و احتمال تشکیل سنگ کلیه بیشتر شود.

ممنوعیت های غذایی سنگ کلیه سیستین

این نوع سنگ کلیه به سابقه خانوادگی و ژنتیک بستگی دارد. ماده ای طبیعی در بدن به نام سیستئین وجود دارد که ممکن است به ادرار نشت کند. سنگ های سیستین بزرگتر از انواع دیگر هستند. اگر یک سنگ کلیه از نوع سیستین دارید ممکن است سنگ دیگری نیز داشته باشید. در مورد سنگ کلیه سیستین مراقب موارد زیر باشید:

به مقدار زیادی آب بنوشید

خشکی و کم آبی بدن. مصرف مقدار زیاد آب سیستین را از تشکیل سنگ بازمی دارد پس آب زیاد بنوشید.

اسیدی بودن بدن

سنگهای سیستین در ادرار اسیدی راحت تر رشد می کنند. این بر خلاف وضعیتی است که در آن سنگ کلیه فسفات کلسیم رشد می کند (سنگ کلیه فسفات کلسیم در ادرار قلیایی رسوب می کند). بنابراین در صورتیکه به این مدل از سنگ کلیه دچار هستید جلوی مصرف گوشت خود را گرفته و بیشتر میوه و سبزیجات بخورید تا میزان اسیدیته بدنتان پایین باشد.

از مصرف نمک خودداری کنید

اگر در خانواده سابقه سنگ کلیه سیستین وجود دارد، نباید خوراکی های حاوی نمک زیاد بخورید.

مشاوره آنلاین راجع به سنگ کلیه

برای دریافت مشاوره آنلاین یا تلفنی از دکتر مسعود نموی راجع به سنگ کلیه از طریق کلیک بر روی گزینه دریافت مشاوره اقدام کنید. در حین مشاوره آنلاین شما می توانید مدارک پزشکی خود مثل عکس و جواب آزمایش های خود را برای پزشک ارسال کنید.

برای مشاوره بهتر می توانید از لیست سوال های زیر استفاده کنید: 

  • آیا سنگ کلیه گرفتم؟
  • آیا میزان کم مصرف الکل نیز باعث تشکیل سنگ کلیه می گردد؟
  • باردار هستم و سنگ کلیه دارم، چکار کنم؟
  • آیا دفع سنگ کلیه دارم به آلت جنسی و مجاری ادرار آسیبی میزند؟
  • برای درمان سنگ کلیه از چه روشی استفاده کنم؟
  • همسرم / فرزندم به سنگ کلیه مبتلا شده، من چه وظایفی دارم؟
  • علائم سنگ کلیه را در خود میبینم، چجوری متوجه بشم مشکلی هست یا نه؟
  • دارو خاص مصرف میکنم و بیماری دارم، آیا میتوانم از درمان علامتی استفاده کنم؟
  • و دیگر سوال و دغدغه هایی که راجع به سنگ کلیه دارید.

دکتر مسعود نموی .، متخصص داخلی هستم اگر در این زمینه سوالی دارید میتوانم .به شما مشاوره دهم

سوال خود را بنویسید ...
دکتر مسعود نموی .