دانستنی های سلامت - سرطان سینه - دکتر مریم حیدرزاده - دکتر ساینا

علائم، درمان و پیشگیری سرطان سینه

13 روز قبل خواندن 11 دقیقه

با سلام دکتر مریم حیدرزاده، جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی و از مشاورین دکتر ساینا هستم. با مقاله ای راجع به سرطان پستان در خدمت شما هستم.

"این مقاله برای چه کسانی مناسب است؟"

در درجه اول مطالعه این مقاله را به تمامی خانم ها پیشنهاد میکنیم. همچنین برای درک بهتر افراد مبتلا، به اعضای خانواده ای که یکی از آنها به سرطان سینه مبتلا شده نیز توصیه میکنیم اطلاعاتشان را در رابطه با این بیماری افزایش دهند.

شایع ترین سرطان در ایالات متحده بین خانم ها سرطان پستان است؛ سرطان پستان دومین علت شایع مرگ و میر در خانم ها بعد از سرطان ریه است. بیشترین عاملی که باعث مرگ، در خانم هایی که در بازه سنی 45 تا 55 سال هستند، شده سرطان سینه (Breast Cancer) است. در سرطان سینه، سلول های نرمال در پستان تغییر کرده و رشدشان از کنترل خارج میشود.

علائم سرطان سینه

در صورتی که علائمی بر روی سینه شما ظاهر شد باید به دکتر مراجعه کنید. در ادامه لیستی از این علائم تنظیم شده است.

علائم سرطان سینه عبارتند از:

  • بوجود آمدن یک توده در یکی از پستان ها
  • تغییر در سایز یا شکل یکی از سینه ها
  • حس کردن درد در سینه
  • ترشح از پستان
  • تو رفتگی نوک یکی از پستان ها؛ این تو رفتگی باید اخیرا در سینه شما ایجاد شده باشد
  • تغییر حالت ظاهری پوست پستان مثلا تغییر رنگ؛ قرمز شدن یک قسمت از پوست سینه

اگر خانمی این علائم را در بدن خود دید باید حتما به پزشک مراجعه کند.

چه اشخاصی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه هستند؟

در سرطان سینه مثل خیلی دیگر از بیماری ها عوامل خطر (Risk Factor) وجود دارد. در صورتی که این عوامل خطر در فرد وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به سرطان سینه افزایش پیدا میکند. در ادامه راجع به این علائم خطر توضیحاتی خواهم داد.

  • افزایش سن

درصد احتمال ابتلا به بیماری سرطان سینه، بین سنین 45 تا 50 سالگی افزایش پیدا میکند.

  • جنسیت

اگر بخواهیم بصورت آماری نگاهی به درصد ابتلا به سرطان سینه بین آقایان و خانم ها داشته باشیم، متوجه میشویم که سرطان پستان در خانم ها 100 برابر بیشتر از آقایان است.

  • نژاد

در نژاد سفید پوست احتمال مبتلا شدن به سرطان سینه بالاتر از سیاه پوستان است.

  • وزن

پس از سپری شدن دوران یائسگی، افزایش وزن، باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه میشود. این قضیه در خانم هایی که هنوز وارد دوران یائسگی نشده اند متفاوت است؛ افزایش وزن ریسک درگیر شدن با سرطان پستان را کاهش میدهد یعنی، قبل از یائسگی، خانم هایی که چاق تر هستند احتمال کمتری وجود دارد که به سرطان مبتلا شوند.

  • قد

یکی دیگر از عواملی که خانم ها را تهدید میکند، قد بلند است. در خانم های بلند قد ریسک ابتلا به سرطان پستان بالاتر است.

  • افزایش مواجهه با استروژن

 بانوانی که در سنین پایین تر از حد معمول، دچار قاعدگی (Menstruation) و در سنین بالاتر دچار یائسگی (Menopause) میشوند، زمان بیشتری در مواجهه با استروژن هستند. یکی از عوامل خطر در خانم ها استروژن است؛ در نتیجه اگر این حالت برای خانمی بوجود آید احتمال درگیری با سرطان سینه افزایش میابد.

  • سابقه ابتلا به سرطان پستان

شخصی که سابقه ابتلا به سرطان سینه در یکی از سینه های خود را داشته باشد در خطر ابتلا دوباره به سرطان سینه است.

  • ژنتیک

سابقه فامیلی مثبت یا Positive Family History یکی از مهمترین عوامل خطر، سرطان پستان است. این عامل احتمال ابتلا به سرطان را 20 تا 30 درصد افزایش میدهد. یعنی در صورتی که سابقه سرطان در بستگان درجه یک مثل مادر، خاله، و خواهر وجود داشته باشد، افزایش 20 درصدی ریسک ابتلا به سرطان پستان را خواهیم داشت.

  • جهش ژنتیکی

مسئله ی دیگری که در سرطان پستان جز عوامل خطرساز محسوب میشود، جهش ژنتیکی است. کمتر از 10 درصد از سرطان های پستان به خاطر اختلالات ژنتیکی ایجاد میشوند. شایع ترین ژنهایی که جهش در آنها اتفاق میافتد BRC1 و BRC2 هستند.

  • هورمون تراپی

عامل خطر بعدی هورمون تراپی است که در دوران یائسگی انجام میشود. در صورتی که ما هورمون تراپی یا هورمون درمانی بیشتر یا مساوی 5 سال در دوران یائسگی داشته باشیم( یعنی در سنین 50 تا 79 سال) ریسک ابتلا به سرطان پستان، بیماری های قلبی، سکته و لخته خون (DVT) در ساق پا افزایش میابد. نکته ای لازم به ذکر این است که اگر هورمون استروژن به تنهایی و بدون پروژسترون مصرف شود در این حالت ریسک ابتلا به سرطان افزایش نمیابد.

همچنین ارتباطی بین دارو های نازایی، آندروژن، انسولین و تماس با دی اتیل استیل بسترو با سرطان پستان تا این لحظه یافت نشده است.

  • حاملگی

ریسک ابتلا به سرطان پستان در بانوانی که در طول زندگیشان حامله نشدند بیشتر از خانم هایی است که حامله شده اند. همچنین هر چقدر دوران شیر دهی مادر طولانی تر باشد ریسک ابتلا به سرطان سینه در آنها کاهش میابد.
از دیگر عوامل مرتبط و تاثیرگذار سن اولین حاملگی است. هر چقدر سن اولین حاملگی کمتر باشد ریسک ابتلا به سرطان کاهش میابد.

لازم به ذکر است که سقط جنین هیچ ارتباطی با سرطان سینه نداشته و جز عوامل خطر سرطان سینه نمیباشد.

  • سبک زندگی (Life Style)

فاکتورهایی مربوط به سبک زندگی (Life Style) در ابتلا به سرطان سینه نقش دارند.

  • ورزش، فعالیت فیزیکی و عدم تحرک

عدم تحرک در یک خانم باعث سرطان پستان نمیشود ولی ورزش یا فعالیت فیزیکی منظم، مخصوصا در سنین قبل از یائسگی، از ابتلا به سرطان سینه جلوگیری میکند.

  • سیگار کشیدن و مصرف الکل

یکی از سوال هایی که برای خیلی از خانم ها مطرح است این است که

"آیا سیگار کشیدن و مصرف الکل تاثیری بر ابتلا به سرطان سینه دارد؟"

در پاسخ باید بگویم که چه خود خانم سیگار بکشد، چه در معرض دود سیگار نزدیکان باشد در خطر ابتلا به سرطان سینه خواهد بود، این موضوع در دوران پیش از یائسگی اهمیت بیشتری دارد. همچنین مصرف الکل نیز باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان شده.

  • رژیم غذایی

خوردن بیشتر از 5 بار گوشت قرمز در هفته، بخصوص در خانم هایی که در سنین پیش از یائسگی قرار دارند باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه میشود؛ این نکته در خانم هایی که در رژیم غذاییشان میزان کلسیم و ویتامین D کم است بحرانی تر است. شواهد کافی در ارتباط با رژیم هایی که میزان چربی در آنها بالا است با سرطان پستان یافت نشده است.
مسئله مهم دیگری که لازم میدونم مطرح کنم، رابطه مصرف آنتی اکسیدان ها و کافئین با سرطان پستان است. مصرف آنتی اکسیدان ها و کافئین هیچ تاثیری بر سرطان ندارد. فیتواستروژن ها (گروهی از مواد شیمیایی گیاهی که بطور طبیعی در گیاهان تولید میشوند) و سوی ایزوفلاون ها (کپسول گیاهی که برای کاهش علائم افسردگی و گرگرفتگی تجویز میشود) هم به صورت خیلی ضعیف از ابتلا به سرطان سینه پیشگیری میکنند.

در انتها به یکی دیگر از سوال هایی که برای بانوان اهمیت زیادی دارد پاسخ خواهم داد.

"آیا پروتز سینه باعث ابتلا به سرطان سینه میشود؟"

پروتزهای زیبایی سینه ارتباطی با سرطان سینه نداشته و باعث درگیر شدن خانم به سرطان نمیشود.

پیشگیری از ابتلا به سرطان سینه با تغییر سبک زندگی

همانطور که در قسمت قبل توضیح دادم یکی از عواملی که ریسک ابتلا به سرطان سینه را در خانم ها افزایش میدهد، سبک زندگی (Life Style) است. در این قسمت پیشنهاداتی برای کاهش ریسک ابتلا به سرطان با تغییر دادن سبک زندگی ارائه میدهم.

  1. اولین زایمان قبل از 30 سالگی باشد
  2. طول مدت شیر دهی مادر به نوزاد حداقل به مدت 6 ماه طول بکشد
  3. محدود کردن یا اجتناب از هورمون تراپی یا هورمون درمانی در دوران یائسگی
  4. کم کردن یا قطع کردن کشیدن سیگار
  5. محدود کردن یا ترک مصرف الکل
  6. محدود کردن میزان مدت کار در شیفت شبانه
  7. نگه داشتن وزن در محدوده نرمال
  8. و داشتن فعالیت فیزیکی منظم

در صورتی که از این 8 مورد پیروی کنید ریسک مبتلا شدن به سرطان پستان در شما کاهش خواهد یافت.

انواع سرطان پستان

شایع ترین محلی که سرطان سینه در آن بروز میابد، ربع فوقانی خارجی پستان است، یعنی جایی که بیشترین نسج پستان وجود دارد.
بطور کلی سرطان پستان به دو صورت درجا (Carcinoma In Situ) یا تهاجمی (Invasive Carcinoma) دسته بندی میشود.

سرطان سینه درجا (In Situ)

سرطان سینه درجا به دو صورت داکتال (Ductal Carcinoma in Situ) و لوبولار (Lubular Carcinoma in Situ) بروز میکند. در حالت اول سرطان از داکت های (مجاری شیری) سینه نشات میگیرد.
در حالت دیگر منشا سرطان از لوبول های (کیسه های کوچکی که پس از زایمان وظیفه تولید شیر را در اختیار دارند) سینه است.

سرطان سینه تهاجمی (Invasive Carcinoma)

مدل دیگر سرطان سینه تهاجمی (Invasive Breast Cancer) است. این مدل از سرطان هم مثل گروه پیش به دو نوع داکتال و لوبولار تقسیم میشود. 80 درصد اشخاصی که به سرطان سینه تهاجمی مبتلا میشوند درگیر نوع داکتال آن هستند.

از دیگر مدل های سرطان سینه میتوان به سرطان مدولری (Medullary carcinoma) که 5 تا 8 درصد مبتلایان به سرطان سینه را درگیر کرده.

سرطان موسینی (Mucinous carcinoma) باعث درگیر شدن 5 درصد از جامعه مبتلایان شده.

سرطان کمدویی (Comdeo Carcinoma) کمتر از 1 درصد، سرطان پاپیلری (Papillary Carcinoma)، سرطان توبولار (tubular carcinoma) و سرطان آدنوئید کیستیک (Adenoid Cystic Carcinoma) 1 تا 2 درصد از مبتلایان سرطان سینه را شامل میشوند.

بصورت مجزا در مقاله های دیگری از دانستنی های سلامت دکتر ساینا در خصوص بیماری پاژه و سرطان التهابی توضیحاتی خواهم داد.

سرطان سینه به کدامیک از اندام ها منتقل میشود؟

متاستاز (Metastasis) یا انتشار سرطان پستان به هر عضوی در بدن ممکن است که رخ بدهد. طبق شواهد استخوان، ریه و کبد اعضایی هستند که در معرض بیشترین متاستاز یا انتشار سرطان از جانب سینه هستند.

راه های تشخیص سرطان سینه

"چجوری بفهمیم به سرطان سینه مبتلا شدیم؟"

برای تشخیص سرطان سینه بهتر است از 40 سالگی شروع به آزمایش دادن برای تشخیص سرطان سینه بکنیم. از جمله راه های تشخیصی سرطان پستان میتوان به موارد زیر اشاره کرد.

  • سونوگرافی (Sonography)
  • ماموگرافی (Mammography)؛ برای تست ماموگرافی بهتر است از سن 40 سالگی تا 74 سالگی و هر دوسال یکبار تست را انجام دهیم.
  • بیوپسی پستان (Biopsy)؛ در صورتی که در سینه توده داشته باشیم حتما باید بیوپسی انجام دهیم.
    دو نوع بیوپسی داریم: آسپیراسیون با سوزن ظریف یا FNA (Fine needle aspiration) و بیوپسی سوزنی ضخیم (Core Needle Biopsy)
    نوع دیگر بیوپسی که اکنون منسوخ شده و بندرت از این روش استفاده میشود، بیوپسی باز است.

برای بسیاری از بانوان این مساله مبهم است که

"چرا باید حتما پیش از درمان سرطان سینه بیوپسی انجام داد؟"

علت این امر آن است که پیش از شروع درمان سرطان حتما باید تشخیص هیستولوژی (histology) یا بافت شناسی قطعی در اختیار پزشک قرار گیرد تا پزشک بتواند دقیقتر تصمیم گیری کند.

روش های درمان سرطان سینه

برای درمان سرطان سینه از چند نوع روش درمان استفاده میشود. از روش های درمان میتوان به جراحی، رادیوتراپی، شیمی درمانی و هورمون تراپی اشاره کرد.

درمان سرطان سینه از طریق جراحی

جراحی به دو نوع ماستکتومی (Mastectomy)، که درآن سینه بصورت کامل برداشته میشود، و لامپکتومی (Lumpectomy) ، که در آن فقط توده با یک حاشیه سالم از اطراف آن برداشته میشود. لازم به ذکر است که جراحی لامپکتومی پس از عمل حتما با رادیوتراپی همراه است.

درمان سرطان سینه از طریق شیمی درمانی

یکی دیگر از روش های درمان سرطان سینه، شیمی درمانی (Chemotherapy) است. شیمی درمانی برای کشتن یا متوقف کردن رشد سلول های سرطانی کاربرد دارد.

درمان سرطان سینه از طریق هورمون درمانی

سومین روش درمان سرطان سینه، هورمون تراپی است. این روش در بیمارانی کاربرد دارد که سرطانشان به واسطه هورمون ها است. هدف از انجام هورمون تراپی بلاک کردن یا جلوگیری از تولید هورمون ها است. سرطان های پستان استروژن ریسپتور (Estrogen Receptor) یا پروژسترون ریسپتور (progesterone receptor) هستند یعنی سرطان با این هورمون ها ارتباط بسیار نزدیکی دارد و در صورتی که هورمون ها بیشتر به سلول ها برسند بیشتر رشد میکنند؛ در نتیجه پزشک جلوی تولید هورمون های ذکر شده را میگیرد.

از دکتر مریم حیدرزاده چه سوالاتی باید در رابطه با سرطان سینه بپرسم؟

برای دریافت مشاوره آنلاین یا تلفنی از دکتر مریم حیدرزاده راجع به سرطان سینه از طریق گزینه دریافت مشاوره اقدام کنید.

برای مشاوره بهتر میتوانید از لیست سوال های زیر استفاده کنید: 

  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای تشخیص امکان ابتلا به سرطان سینه
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای مشورت راجع به بررسی علائم ابتلا به سرطان سینه
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای مشورت راجع به روش های صحیح پیشگیری از ابتلا به سرطان پستان
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای مشورت راجع به عوامل خطرساز ابتلا به سرطان سینه
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای مشورت راجع به روش های درمان سرطان سینه
2 نفر این مطلب را پسندیده اند
مجوز ها و تاییدیه ها