هر آنچه که باید راجع به مننژیت در کودکان بدانید

هر آنچه که باید راجع به مننژیت در کودکان بدانید

تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا دریافت مشاوره آنلاین

منظور از مننژیت در کودکان، تورم (التهاب) غشاءهای نازکی است که مغز و نخاع را پوشانده است. این غشاءها مننژ نامیده میشوند. مننژیت اغلب در اثر عفونت باکتریایی یا ویروسی ایجاد میشود که به داخل مایع نخاعی مغزی (Cerebrospinal Fluid (CSF)) منتقل میگردد. CSF مایعی است که از مغز و نخاع محافظت میکند. قارچ یا انگل نیز ممکن است باعث مننژیت شوند. این موارد بیش‌تر در کودکانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، دیده می‌شو‌ند. این بیماری میتواند عامل ویروسی و یا باکتریایی داشته باشد. مننژیت ناشی از ویروس شایعتر از نوع باکتریایی آن است. مننژیت باکتریایی معمولاً شدیدتر است و ممکن است منجر به عوارض طولانی‌مدت یا مرگ بیمار شود.

 

چه چیزی باعث مننژیت در کودکان میشود؟

ویروسهایی که میتوانند باعث مننژیت در کودکان شوند عبارتند از ویروس فلج اطفال، ویروس اوریو (Paramyxovirus)، ویروس آنفولانزا و ویروس .West Nile باکتریهایی که میتوانند باعث مننژیت شوند عبارتند از استرپتوکوک گروه B، E. coli، آنفولانزا Haemophilus  نوع  B (HIB) و یک نوع باکتری استرپ که باعث ایجاد ذاتالریه میشود. سفیلیس، سل و باکتریهای بیماری لیم (لایم) نیز میتوانند باعث مننژیت شوند. باکتریها، ویروسها و قارچهای ایجاد‌کننده‌ی مننژیت معمولاً در دستگاه تنفسی فرد رشد میکنند. ممکن است کودک هیچ وجه علائمی نداشته باشد، اما ارگانیسم را در بینی و گلو خود حمل کند. 

همین حالا از بهترین متخصص مغز و اعصاب مشاوره بگیرید :

این باکتریها به شیوههای مختلف می توانند پخش شوند:

  • تماس نزدیک با کسی که عفونت را دارد
  • لمس اشیاء آلوده مانند چوب پنبه، سطوح سخت یا اسباب بازی و پس از آن لمس کردن بینی، دهان یا چشمها
  • قطرات ناشی از عطسه، مکالمه‌ی نزدیک و یا بوسیدن

عفونت معمولاً در دستگاه تنفسی شروع میشود. عامل بیماری در ابتدا ممکن است در کودک باعث سرماخوردگی، عفونت سینوس یا عفونت گوش شود. سپس وارد جریان خون شده و به مغز و نخاع میرسد.

 

کدام کودکان در معرض خطر ابتلا به مننژیت قرار دارند؟

چنانچه کودک در معرض عفونت‌های ناشی از ویروس، باکتری یا قارچ قرار گرفته باشد، در معرض خطر ابتلا به مننژیت قرار خواهد داشت. کودکان دارای سیستم ایمنی ضعیف بیش‌تر آسیب خواهند دید.

 

علائم مننژیت در کودکان و نوزادن چیست؟

علائم مننژیت در کودکان با توجه به علت ایجاد عفونت متفاوت است. این علائم ممکن است چند روز پس از این که کودک دچار سرماخوردگی و آبریزش بینی یا اسهال و استفراغ شد، ظاهر شود. علائم در هر کودک کمی متفاوت ظاهر می‌شود. نشانههای بیماری ممکن است ناگهان ظاهر شوند و یا طی چند روز پیشرفت کنند. علائم مننژیت در نوزادان میتواند شامل موارد زیر باشد:

  • تحریک‌پذیری
  • تب
  • خواب بیش از حد معمول
  • تغذیه‌ی ضعیف
  • گریه‌ای که آرام نمی‌شود
  • گریه‌ی بلند
  • برآمدگی نقاط نرم روی سر  (Fontanelles)
  • تغییر خلقوخوی
  • بثورات شفاف قرمز و بنفش
  • تشنج
  • استفراغ

علائم مننژیت در کودکان بالای یک سال شامل موارد زیر نیز است:

  • گردن‌درد
  • کمردرد
  • سردرد
  • خواب‌آلودگی
  • گیجی
  • تحریک‌پذیری
  • تب
  • امتناع از غذا خوردن
  • کاهش سطح هوشیاری
  • تشنج
  • حساسیت چشم‌ها به نور (فتوفوبی)
  • تهوع و استفراغ
  • سفتی گردن
  • دانههای قرمز و یا رنگ بنفش

مننژیت در کودکان چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک متخصص درباره‌ی علائم و سابقه‌ی سلامتی فرزندتان سؤال خواهد کرد. او همچنین ممکن است در مورد تاریخچه‌ی خانواده پرسش‌هایی را مطرح کند. سپس به معاینه‌ی جسمی کودک می‌پردازد. ممکن است پزشک برای تشخیص و درمان بیماری آزمایش‌هایی را تجویز کند:

سوراخ کمر (شیر نخاعی)

این روش تنها آزمایشی است که مننژیت را در کودکان تشخیص میدهد. در این آزمایش یک سوزن در قسمت تحتانی کمر، داخل کانال نخاعی قرار میگیرد. این ناحیه در اطراف نخاع قرار دارد. سپس فشار در کانال نخاعی و مغز اندازه‌گیری خواهد شد. مقدار کمی از مایعات نخاعی مغزی (CSF)  به عنوان نمونه برداشته شده و برای آزمایش ارسال می‌شود. به این ترتیب پزشک خواهد فهمید آیا عفونتی وجود دارد و یا علت بیماری عامل دیگری است.

تست خون

آزمایش خون می‌تواند در تشخیص عفونتهایی که مننژیت را ایجاد میکنند، مفید باشد.

سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی

این آزمایش‌ها تصاویری از مغز را نشان می‌دهند. گاهی اوقات برای جستجوی شرایط دیگری که ممکن است باعث علائم مشابه مننژیت شوند، پزشک یک سی‌تی‌اسکن تجویز میکند. ام‌آر‌آی نیز ممکن است تغییرات التهابی را در مننژها نشان دهد. این تستها اطلاعات بیش‌تری را از بیماری و عفونت را نشان خواهند داد، اما تشخیص مننژیت تنها با استفاده از این آزمایش‌ها امکان‌پذیر نیست.

سواب بینی، گلو یا رکتوم

این آزمایش‌ها به تشخیص عفونت‌های ویروسی که باعث مننژیت میشوند، کمک می‌کنند.

چگونه مننژیت در کودکان درمان می‌شود؟

درمان مننژیت در کودکان به علائم، سن و سلامت عمومی کودک بستگی دارد. همچنین این امر تا حدود زیادی به پیشرفت بیماری نیز وابسته است. درمان بر اساس نوع مننژیت متفاوت بوده و میتواند شامل موارد زیر باشد:

مننژیت باکتریایی

درمان این نوع مننژیت در اسرع وقت شروع می‌شود. پزشک برای کودک آنتی‌بیوتیک داخل وریدی (Intravenous (IV)) تجویز خواهد کرد. این دارو باعث از بین رفتن باکتریها می‌شود. کودک همچنین داروی کورتیکواستروئید دریافت می‌کند. استروئید با کاهش تورم (التهاب) و کاهش فشار ایجادشده در مغز کار خود را آغاز خواهد می‌کند. استروئیدها همچنین خطر کاهش شنوایی و آسیب مغزی را کاهش میدهند.

مننژیت ویروسی

بیش‌تر کودکان مبتلا به این نوع مننژیت به تنهایی و بدون درمان بهبود می‌یابند. در بعضی موارد، اقداماتی جهت کمک به کودک انجام خواهد شد. هیچ دارویی برای درمان ویروس‌های ایجادکننده‌ی مننژیت ویروسی وجود ندارد. تنها استثناء در مورد ویروس تبخال هرپس است که با داروی ضد ویروسی IV درمان می‌شود. نوزادان و کودکانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند ممکن است برای مراقبتهای پزشکی در بیمارستان بستری شوند.

مننژیت قارچی

در این حالت داروی ضد قارچی  IV برای کودک تجویز خواهد شد.

مننژیت سل

 کودک بالای یک سال با یک دوره‌ی دارویی معالجه خواهد شد. در چند ماه اول، درمان با چندین دارو انجام میشود.

 

مننژیت در کودکان و مراقبت‌های پس از آن

برای تکمیل درمان مننژیت در کودکان به نکات زیر دقت کنید:

  • استراحت
  • افزایش مصرف مایعات از طریق دهان (خوراکی) یا تزریقی (IV) در بیمارستان
  • مصرف دارو جهت کاهش تب و سردرد: برای افراد زیر ۱۹ سال از آسپرین و یا داروهایی که حاوی آسپرین است، استفاده نکنید. این امر باید تحت نظر پزشک انجام شود. مصرف آسپرین میتواند فرزند شما را در معرض ابتلا به سندرم ریه قرار دهد. این یک بیماری نادر اما بسیار جدی است و اکثر اوقات بر مغز و کبد تأثیر میگذارد.
  • اگر کودک شما در تنفس مشکل دارد، از اکسیژن یا دستگاه تنفسی (تنفس‌کننده) استفاده نمایید.

اگر به سلامت جسم و روان خودت و عزیزانت اهمیت میدی و دنبال مقالات به‌روز و آموزنده هستی، اگر میخوای کلی چیز جدید یاد بگیری و جواب سوالاتو پیدا کنی، یادت نره به مجله سلامت دکتر ساینا سر بزنی!

نظرشما

نظر شما با موفقیت ثبت گردید. پس از تائید مدیر سیستم نمایش داده خواهد شد.