سوزش ادرار نشانه چیست؟ | علت سوزش ادرار و درمان سوزش ادرار

سوزش ادرار نشانه چیست؟ | علت سوزش ادرار و درمان سوزش ادرار

تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا دریافت مشاوره آنلاین

سوزش ادرار به معنی احساس درد و ناراحتی حین دفع ادرار است. علت سوزش ادرار به دلیل تفاوت در شکل مجرای خروج ادرار، برحسب جنسیت، متفاوت است. به طور کلی سوزش ادرار در جنسیت زن شایع‌تر است، زیرا باکتری‌ها آسانتر می‌توانند به داخل مجرای ادرار آنها راه پیدا کنند.

درمان سوزش ادرار برحسب علت سوزش ادرار تعیین می‌شود. ممکن است به شما توصیه شود برای درمان سوزش ادرار بهداشت را رعایت کنید یا دارودرمانی و حتی جراحی لازم شود. در این مقاله از مجله سلامت  دکتر ساینا با دلیل سوزش ادرار و کلیات این بیماری آشنا می‌شوید.

 

سوزش ادرار چیست؟

سوزش ادرار (Urinary incontinence) یک نشانه است که می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ در سوزش ادرار فرد موقع دفع ادرار احساس درد، ناراحتی یا سوزش دارد. زنان بیشتر از مردان به سوزش ادرار مبتلا می‌شوند. در جنس مذکر، بیشتر در مردان مسن دیده می‌شود تا جوان.

سوزش ادرار به معنای تکرر ادرار (دستشویی رفتن به دفعات زیاد) نیست؛ اما بیماری‌هایی که تکرر ادرار ایجاد می‌کنند معمولا همراه با سوزش ادرار هستند.

در واقع، اصطلاح «دفع ادرار دردناک» یک اصطلاح کلی است که به احساس ناراحتی حین دفع ادرار اشاره می‌کند (نه علت سوزش ادرار). دلیل سوزش ادرار ممکن است بیماری‌های مثانه، پیشاب‌راه (مجرای دفع ادرار) یا پرینه باشد.

پیشاب‌راه (یورِترا) مجرایی است که ادرار از طریق آن از بدن شما خارج می‌شود. پرینه در مرد اشاره دارد به ناحیه بین کیسه بیضه و مقعد و در زن ناحیه بین خروجی واژن و مقعد.

سوزش ادرار علامتی بسیار شایع است. علت سوزش ادرار می‌تواند طیف وسیعی از بیماری‌ها باشد. درد، سوزش یا تیر کشیدن موقع ادرار کردن می‌تواند به دلایل مختلف ایجاد شود.

علت سوزش ادرار چیست علت سوزش ادرار درمان سریع سوزش ادرار

علت سوزش ادرار چیست؟

همان‌طور که گفتیم، علل متعددی می‌توانند باعث دفع ادرار دردناک (سوزش ادرار) شوند. در زنان، شایع‌ترین علت سوزش ادرار عفونت مجاری ادرار است. در مردان، التهاب پیشاب‌راه و بعضی بیماری‌های پروستات می‌تواند علت سوزش ادرار باشد.

دکتر ساینا به‌زودی مقالات مجزایی برای سوزش ادرار در زنان و سوزش ادرار در مردان منتشر خواهد کرد. اگر از مخاطبان مجله سلامت دکتر ساینا هستید می‌توانید برای اطلاعات بیشتر به این مقالات رجوع کنید.

دلیل سوزش ادرار معمولا یکی از موارد زیر است:

  • سنگ‌های مثانه
  • کلامیدیا ترکوماتیس (نوعی عفونت باکتریایی)
  • سیستیت (التهاب مثانه)
  • داروها: در بیماری که دارویی مصرف می‌کند، دلیل سوزش ادرار ممکن است التهاب مثانه باشد که عارضه جانبی بعضی از داروها، مانند داروهای شیمی‌درمانی است.
  • تبخال تناسلی
  • گنوره (نوعی عفونت تناسلی)
  • گاهی علت سوزش ادرار بعضی اقدامات پزشکی روی دستگاه ادراری تناسلی است؛ مانند سوندگذاری برای اقدامات تشخیصی و درمانی.
  • عفونت کلیه (پیلونفریت)
  •  سنگ کلیه
  • پروستاتیت (التهاب پروستات)
  • بیماری‌های منتقله از راه تماس جنسی (STD)
  • علت سوزش ادرار ممکن است استفاده از صابون‌ها، عطرها و مواد شیمیایی بهداشتی باشد.
  • تنگی مجرای ادرار
  • التهاب مجرای ادرار
  • عفونت مجرای ادرار
  • واژینیت (التهاب واژن)
  • عفونت قارچی واژن

علل سوزش ادرار سوزش مجاری ادرار درمان سوزش بعد از نزديكي

علائم سوزش ادرار

علائم سوزش ادرار در دو جنس متفاوت است؛ اما هر دو آن را به صورت سوزش، خارش یا درد حس می‌کنند. علائم ممکن است حین دفع ادرار یا بعد از آن باشد.

درد در ابتدای دفع ادرار نشان‌دهنده این است که احتمالا مجاری ادراری عفونت کرده‌اند؛ در حالیکه درد بعد از دفع ادرار احتمالا به علت مشکلات مثانه یا پروستات است. در بسیاری از مردان، درد ممکن است قبل یا بعد از دفع ادرار در آلت تناسلی حس شود.

علائم این بیماری در زنان ممکن است داخلی یا خارجی باشد. به عنوان مثال درد در خارج از ناحیه واژن، ممکن است به علت التهاب یا سوزش پوست حساس این ناحیه باشد. دردی که داخل شکم حس شود، احتمالا به علت عفونت مجاری ادراری است. مراجعه به متخصص اورولوژی بهترین راهکار برای تشخیص علت سوزش ادرار است. اگر امکان مراجعه حضوری را ندارید می‌توانید از طریق سامانه پزشکی دکتر ساینا به صورت آنلاین با بهترین متخصص کلیه و مجاری ادرار در ارتباط باشید.

برای دریافت مشاوره از بهترین متخصص کلیه و مجاری ادرار همین حالا کلیک کنید :

عوارض سوزش ادرار چیست؟

در صورت عدم درمان سوزش ادرار، بیمار ممکن است دچار عوارضی شود. عوارض عدم درمان سوزش ادرار بستگی به علت آن دارد. عوارض کوتاهمدت عدم درمان سوزش ادرار عبارت‌اند از: نارسایی حاد کلیه، گسترش عفونت در کل بدن و ابتلا به سپسیس (عفونت فراگیر بدن) ، کم‌خونی حاد به علت دفع خون در ادرار و در نهایت بستری شدن در بیمارستان.

عوارض بلندمدت عدم درمان سوزش ادرار عبارت‌اند از نارسایی مرحله انتهایی کلیه (یعنی کلیه عملکرد خود را کاملا از دست داده و بیمار تا اخر عمر نیاز به دیالیز دارد)، ناباروری، ناتوانی طولانی‌مدت به علت عفونت‌های پی‌درپی، سرطان‌های مجاری ادراری و حتی مرگ بر اثر عفونت‌های شدید کل بدن و سرطان پیشرفته مجاری ادراری.

 بیمارانی که بر اثر عدم درمان سوزش ادرار عارضه‌دار شده‌اند، ممکن است مکرراً دچار عفونت شوند و به آنتی‌بیوتیک‌ها مقاومت پیدا کنند؛ در نتیجه به دفعات بیشتر بستری شدن نیاز پیدا می‌کنند و احتمال ناتوانی و مرگ بالا می‌رود. بنابراین، درمان سوزش ادرار بسیار مهم است و باید سریع شروع شود.

در صورتی که درمان سوزش ادرار به‌موقع و مناسب نباشد، می‌تواند عوارض درازمدت و کوتاه‌مدتی برای شما داشته باشد. حتی عوارض این بیماری ممکن بسیار جدی شود. بنابراین بسیار مهم است که درمان سوزش ادرار به‌موقع و صحیح باشد.

 

تشخیص سوزش ادرار

پزشک شما معمولا با گرفتن شرح‌حال و آزمایش نمونه ادرار می‌تواند علت سوزش ادرار را در شما تشخیص دهد. برای یافتن دلیل سوزش ادرار، نمونه ادرار از نظر وجود گلبول‌های سفید خون، گلبول‌های قرمز یا مواد شیمیایی بررسی می‌شود.

با کشت ادرار -که آماده شدن جواب آن تقریبا دو روز طول می‌کشد- مشخص می‌شود که آیا باکتری در ادرار شما وجود دارد یا نه و اگر باکتری در ادرار باشد، نوع آن را معلوم می‌کند. همچنین در مورد این که کدام آنتی‌بیوتیک‌ها روی این نوع باکتری موثر هستند راهنمایی می‌کند. کشت ادرار روشی است که علت سوزش ادرار را با دقت زیادی تعیین می‌کند.

علت سوزش ادرار

اگر آزمایش ادرار طبیعی باشد برای یافتن علت سوزش ادرار باید مثانه و پروستات بررسی شود.

در مورد بیماران زن، برای یافتن دلیل سوزش ادرار باید یک نمونه از واژن یا ابتدای مجرای ادرار هم تهیه شود.

پزشک شما در مورد بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا اختلالات دستگاه ایمنی هم سوال می‌کند. بعضی از این بیماری‌ها می‌توانند دلیل سوزش ادرار و عفونت‌های ادراری باشند. همچنین در مورد فعالیت جنسی شما از نظر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی سوال می‌کند. ممکن است لازم شود برای رد این بیماری‌ها و پیداکردن دلیل سوزش ادرار آزمایش‌های اضافه‌ای انجام شود.

 

چه کسانی بیشتر در معرض سوزش ادرار هستند؟

همه افراد به طور یکسان در معرض التهاب مجاری ادراری نیستند. عوامل زمینه‌سازی هستند که فرد را بیشتر مستعد ابتلا می‌کنند:

چگونه سوزش ادرار را از بین ببریم

راهکارهایی مفید در پیشگیری از سوزش ادرار

روش‌های خودمراقبتی می‌تواند با از بین بردن دلیل سوزش ادرار، علائم را کم و درمان سوزش ادرار را آسانتر کند:

  • تمرین تکنیک‌های آرامش‌بخش برای کم کردن استرس. استرس و اضطراب می‌تواند علائم شما را شدیدتر کند و درمان سوزش ادرار را به‌تعویق بیندازد.
  • بعد از شنا یا به هر دلیلی که خیس شدید، لباس خود را عوض کرده، لباس خشک بپوشید.
  • خانم‌ها از اسپری‌های واژینال، دوش واژینال، صابون یا هر ماده شیمیایی تحریک‌کنندهای که می‌تواند دلیل سوزش ادرار باشد، در ناحیه تناسلی و داخل واژن استفاده نکنند.
  • غذاهای سرخ‌شده، کافئین، شیرین‌کننده‌های مصنوعی و نوشیدنی‌های پرکالری (مانند نوشابه و آب‌میوه‌های صنعتی) مصرف نکنید.
  • لباس‌های چسبان از جمله شلوارهای جین تنگ نپوشید. از لباس‌های زیر نخی استفاده کنید.
  • نواربهداشتی و تامپون را در فواصل کم عوض کنید.
  • قبل و بعد از رابطه‌جنسی حمام کنید. رابطه جنسی بدون محافظت (کاندوم) نداشته باشید.
  • بعد از تمام شدن رابطه‌جنسی، برای بیرون راندن باکتری‌ها از مثانه و پیشاب‌راه ادرار کنید.
  • وقتی احتیاج به دفع ادرار دارید، خود را نگه ندارید.
  • مصرف الکل و سیگار را محدود کنید.
  • خانم‌ها برای جلوگیری از آلوده شدن دستگاه ادراری و تناسلی به باکتری‌های مقعد، پس از دستشویی، ناحیه پرینه را از جلو به عقب بشویند، نه برعکس. ناحیه تناسلی را همیشه خشک و تمیز نگه دارید.
با رعایت نکات بهداشتی گفته‌شده و یک سبک زندگی سالم (ورزش، مصرف نکردن الکل، تغذیه سالم، کاهش استرس...) می‌توانید از عفونت مجاری ادرار پیشگیری کنید.

 

درمان سوزش ادرار

راه‌های درمان سوزش ادرار متعدد هستند و مناسب‌ترین درمان سوزش ادرار با توجه به علتی که آن را ایجاد کرده تعیین می‌شود. بنابراین قدم اول برای درمان موارد شدید و عارضه‌دار یافتن دلیل سوزش ادرار است. شایع‌ترین علت سوزش ادرار عفونت‌های مجاری ادراری است. درمان تجربی با آنتی‌بیوتیک با توجه به علائم و شرح حال بیمار (بدون آزمایش)، معمولا مقرون‌به‌صرفه‌ترین روش درمان سوزش ادرار است.

درمان سوزش ادرار خفیف

در مواردی که بیمار با سوزش ادرار مراجعه می‌کند و عارضه و عامل خطر دیگری ندارد (مثلا دیابت یا بارداری)، نیازی نیست که علت سوزش ادرار دقیقا مشخص شود و می‌توان درمان سوزش ادرار را به‌صورت تجربی شروع کرد.

درمان سوزش ادرار

درمان سوزش ادرار با علائم جدی‌تر

اگر پزشک شک کند که علت سوزش ادرار عفونت ادراری عارضه‌دار است و علائم دیگری موجود باشد (مثلا تهوع و استفراغ، تب و لرز)، همزمان با شروع درمان سوزش ادرار، بررسی‌های بیشتری از قبیل کشت خون، بررسی وضعیت متابولیک بدن (مثلا ازمایش قند خون) یا شمارش سلول‌های خونی برای یافتن علت سوزش ادرار لازم است.

اگر پزشک احتمال بدهد که دلیل سوزش ادرار سنگ یا انسداد مجاری ادراری است (مثلا به دلیل بزرگی پروستات)، تصویربرداری مجاری ادراری با کمک سونوگرافی یا سیتیاسکن لازم است. تصویربرداری به تشخیص محل و اندازه سنگ کمک می‌کند.

بهترین درمان سوزش ادرار

درمان سوزش ادرار مرتبط با بیماری‌های کلیوی

اگر بیمار با علامت سوزش ادرار مراجعه کرد و پزشک به آبسه پرینفریک (اطراف کلیه) مشکوک بود، ابتدا باید سونوگرافی یا سیتیاسکن انجام شود. اگر مشخص شد که اطراف کلیه آبسه‌ای وجود دارد، بیمار باید در بیمارستان بستری شده، آنتی‌بیوتیک‌های داخل وریدی برای وی شروع شود. سپس آبسه باید از طریق جراحی باز یا قرار دادن لوله پوستی تخلیه شود؛ گاهی هر دو باهم انجام می‌شود.

درمان سوزش ادرار ناشی از مشکلات مردانه

اگر علت سوزش ادرار بزرگی خوش‌خیم پروستات است، درمان با داروهای الفا بلوکر یا مهار کننده‌های -الفا ردوکتاز علائم را برطرف می‌کند. اگر پس از یک دوره درمان سوزش ادرار، علائم بیمار تغییری نکرد، باید به روش‌های دیگری روی آورد؛ مثلا در مورد بزرگی خوش‌خیم پروستات، بیمار باید جراحی شده، پروستات از طریق مجرای ادرار تخلیه شود. (رزکشن ترانس یورترال)

درمان سوزش ادرار با توجه به علت آن تعیین می‌شود. فراموش نکنید که تنها متخصص شما می‌تواند علت سوزش ادرار را تشخیص دهد و نوع درمان مناسب شرایط شما را پیشنهاد کند. از خوددرمانی بپرهیزید. انتخاب داروها و درمان سوزش ادرار فقط به‌عهده پزشک متخصص است.

 

درمان سوزش ادرار با روش‌های خانگی

به‌جز دارو، روش‌های دیگری هم برای درمان سوزش ادرار و جلوگیری از تکرار آن وجود دارد. در ادامه بخوانید:

آب زیاد بنوشید 

نوشیدن آب بیشتر در روز باعث می‌شود شما مرتب نیاز به دفع ادرار داشته باشید. وقتی مقدار ادرار زیاد شود، باکتری‌ها و عوامل ایجادکننده التهاب را که می‌توانند علت سوزش ادرار باشند، از مجاری ادرار با خود دفع می‌کند؛ بنابراین باعث کاهش درد و درمان سوزش ادرار می‌شود.

درمان گياهي سوزش ادرار درمان سوزش ادرار در خانه

کمبود آب بدن (دهیدریشن) عفونت را تشدید و درمان سوزش ادرار را سخت‌تر می‌کند. نوشیدن آب در فواصل منظم، از کمبود آب در بدن جلوگیری می‌کند و همچنین کمک می‌کند که دمای بدن تعدیل شود.

میوه‌ها و سبزی‌هایی که آب زیادی دارند، آبمیوه‌های طبیعی، آب نارگیل (مایع داخل نارگیل)، سوپ و آبگوشت هم می‌توانند به عنوان منبع مایعات برای حفظ تعادل مایعات بدن مصرف شوند و به درمان سوزش ادرار کمک کنند.

 ویتامین ث مصرف کنید

گفته شده که دریافت مکمل‌های حاوی اسید آسکوربیک یا همان ویتامین سی، با اسیدی کردن ادرار در بهبود عفونت‌های مجاری ادراری موثرند.

اگر دچار مشکلات کلیوی هستید از مصرف مکمل‌های ویتامین سی بدون مشورت با پزشک خودداری کنید. چراکه مصرف بیش از حد ویتامین سی، سطح اگزالات را در ادرار بالا می‌برد و باعث تشکیل سنگ کلیه می‌شود.

 

از کمپرس گرم استفاده کنید

استفاده از کمپرس گرم اثری تسکین‌دهنده دارد؛ زیرا باعث می‌شود فشار داخل مثانه کم شود و درد بهبود یابد. به‌جای کمپرس می‌توانید از پتوهای گرم‌کننده استفاده کنید.

نحوه استفاده از کمپرس گرم:

1- یک کیسه حمام (لیف) تمیز را داخل آب گرم کنید و آب اضافه را با فشاد دادن از آن خارج کنید.
2- کمپرس را به مدت 5 دقیقه در ناحیه پایین شکم قرار دهید.
3- پس از چند دقیقه، مجددا این کار را تکرار کنید.

توجه: برای جلوگیری از سوختن پوست، جای کمپرس را هر بار عوض کنید. از آب بسیار داغ استفاده نکنید.

 پروبیوتیک مصرف کنید

پروبیوتیک‌ها محصولاتی هستند که از باکتری‌های مفیدی که درون روده زندگی می‌کنند به‌دست می‌آیند. مصرف پروبیوتیک‌ها باعث می‌شود تعادل باکتری‌های مفید بدن مجددا برقرار شود؛ بنابراین از رشد باکتری‌های مضر و ابتلا به عفونت جلوگیری می‌شود.

پروبیوتیک‌هایی برای جلوگیری از ابتلا به عفونت مجاری ادراری و عفونت قارچ کاندیدا به بازار عرضه شده‌اند؛ اما برای اطمینان یافتن از این که واقعا موثرهستند یا نه، مطالعات بیشتری مورد نیاز است.

برای دریافت پروبیوتیک‌ها، مواد غنی از این باکتریها مانند کلم ترش (زاواکروات: نوعی ترشی کلم‌برگ)، ماست و لبنیات ترش‌ شده استفاده کنید.

راههای درمان سوزش ادرار

اگر نمی‌توانید پروبیوتیک‌های کافی را از وعده‌های غذایی خود بگیرید، از مکمل‌های پروبیوتیک استفاده کنید؛ البته بعد از مشورت با پزشک.

اگر می‌خواهید پروبیوتیک‌ها تاثیر ماندگاری برای شما داشته باشند، آنها را به همان روش و دوزی که تجویز شده مصرف کنید. در غیر این صورت، اثر مثبت آنها موقت خواهد بود و بعد از چند هفته محو می‌شود.

همواره در نظر داشته باشید که این روش‌ها تنها روش‌های کمکی برای درمان یا پیشگیری از عفونت‌های ادراری هستند و هرگونه سوزش ادرار بخصوص در کودکان، افراد مبتلا به دیابت و سایر بیماری‌های زمینه‌ای، زنان باردارو مردان حتما باید بررسی شوند. برای مشاهده لیست بهترین متخصصان اورولوژی -کلیه و مجاری ادرار- و دریافت مشاوره آنلاین پزشکی بر روی لینک زیر کلیک کنید.

چه زمانی برای درمان سوزش ادرار به پزشک مراجعه کنیم؟

گاهی سوزش ادرار، التهاب خفیفی است که خودبه‌خود برطرف می‌شود و گاهی علت سوزش ادرار مشکلات دیگری است. اگر همراه با سوزش ادرار هریک از این علائم را دارید ممکن است دلیل سوزش ادرار مشکل مهمی ‌باشد. در موارد زیر هرچه سریعتر با پزشک تماس بگیرید:

  • ترشح غیرعادی از آلت تناسلی یا واژن
  • دیدن خون در ادرار
  • ادرار کدر یا چرکی
  • تب
  • دردی که حداقل یک روز ادامه داشته باشد
  • درد در پشت یا پهلوها

اگر تشخیص داه شود که دلیل سوزش ادرار در خانمی بیماری مقاربتی است، بسیار مهم است که دوره درمان سوزش ادرار را حتما تا پایان ادامه دهد؛ در چنین مواردی در صورت عدم درمان سوزش ادرار، خطر نازایی یا ایجاد زخم‌های مجاری تناسلی وجود دارد.

اگر علت سوزش ادرار عفونت مجاری ادراری است، درمان سوزش ادرار با برطرف شدن عفونت انجام می‌شود که اهمیتی حیاتی دارد. اگر عفونت بدون درمان رها شود، عوارض زیادی ممکن است بروز کنند؛ مانند آسیب دائمی به کلیه، عفونت‌های مزمن کلیه (پیلونفریت، تنگی پیشابراه در مردان و حتی عفونت شدید تهدیدکننده حیات در تمام بدن.

سوزش ادرار نشانه چیست علت سوزش مثانه سوزش مجرای ادرار

کلام آخر دکتر ساینا درباره سوزش ادرار

همانطور که اشاره کردیم سوزش ادرار می‌تواند نشان‌دهنده طیف وسیعی از بیماری‌های کلیه و مجاری ادرار باشد. علت سوزش ادرار ممکن است از التهاب خفیف مجاری ادراری تا عفونتی مرگبار مانند آبسه کلیه متغیر باشد.

اگر خانم بارداری هستید یا بیماری مانند دیابت دارید که ایمنی بدن شما را ضعیف کرده است، در معرض خطر عفونت‌های ادراری هستید و برای جلوگیری از آن باید به دقت، بهداشت فردی و جنسی را رعایت کنید. دلیل سوزش ادرار سوزش ادرار در آقایان از 50 سالگی بزرگی پروستات است. درمان سوزش ادرار باید به‌موقع و همراه با تشخیص علت سوزش ادرار باشد.

چنانچه به راهنمایی و مشاوره بیشتری در این خصوص نیاز دارید کافیست بر روی لینک زیر کلیک کنید تا از بهترین متخصص کلیه و مجاری ادراری مشاوره دریافت کنید.

برای دریافت مشاوره از بهترین متخصص کلیه و مجاری ادرار همین حالا کلیک کنید :

شما عزیزان می‌توانید سوالات خود را در رابطه با موضوع این مقاله در بخش نظرات بنویسید. متخصصان دکتر ساینا در تلاش هستند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به پرسش‌های شما پاسخ دهند.

نظرشما

نظر شما با موفقیت ثبت گردید. پس از تائید مدیر سیستم نمایش داده خواهد شد.