خون‌ ریزی مغزی چیست؟

خون‌ ریزی مغزی چیست؟

تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا
تأیید شده توسط تیم پزشکی دکتر ساینا دریافت مشاوره آنلاین

خون‌ریزی مغزی یک بیماری وحشتناک است که بعد از یک آسیب جدی در نقطه‌ی حساس سر -یعنی مغز- به وجود می‌آید. بعد از این حادثه اولین سؤالی که ذهن را درگیر می‌کند این است که «آیا فرد می‌تواند از خون‌ریزی مغزی بهبود یابد؟». واقعیت این است که باید دید بیمار به خون‌ریزی مغز چگونه واکنش نشان می‌دهد. درمان این مشکل به میزان خون‌ریزی، اندازه‌ی تورم و شدت آسیب بستگی دارد.

بعضی از بیماران کاملاً بهبود می‌یابند، بعضی‌ها دچار عوارض احتمالی -شامل سکته‌ی مغزی یا از بین رفتن عملکرد مغز- می‌شوند و عده‌ای نیز ممکن است دچار مرگ شوند. همه‌ی این واکنش‌ها به سرعت عمل بیمار در مراجعه به پزشک و شدت آسیب بستگی دارد. در این مطلب ما در مورد خون‌ریزی مغزی توضیحات کاملی ارائه داده‌ایم تا با این بیماری آشنا شوید و از علائم آن آگاهی یابید. امیدواریم این اطلاعات بتواند در نجات جان افراد مؤثر باشد.

 

خون‌ریزی مغزی چیست؟

خون‌ریزی مغزی نوعی سکته‌ی مغزی است. این بیماری در اثر ترکیدگی شریان در مغز ایجاد شده و باعث خون‌ریزی موضعی در بافت‌های اطراف آن می‌شود. این خون‌ریزی باعث از بین رفتن سلول‌های مغزی نیز می‌شود.

خون‌ریزی مغزی به چند دسته تقسیم می‌شود که براساس محل ایجاد خون‌ریزی نام‌‌گذاری می‌گردد:

  • خون‌ریزی مغزی به خون‌ریزی که در داخل مغز اتفاق می‌افتد، گفته می‌شود.
  • خون‌ریزی که داخل جمجمه اتفاق می‌افتد به خون‌ریزی جمجمه معروف است.
  • اگر زمانی که خون ناشی از آسیب به سر باعث تحریک بافت‌های مغز شود و منجر به تورم آن ناحیه گردد، آن را با عنوان اِدِم مغزی می‌شناسند.

همین حالا از بهترین متخصص مغز و اعصاب مشاوره بگیرید :

  • خون‌ریزی همچنین می‌تواند بین پوشاندن مغز و خود بافت مغزی اتفاق بیفتد که از آن به عنوان خون‌ریزی زیرآکاراویید یاد می‌شود.
  • اگر لخته‌ی خون بین جمجمه و مغز رخ دهد، بسته به این که در زیر یا بالاتر از پوشش سخت (دورا) مغز باشد، به عنوان یک هماتوم Subdural یا زیر سخت شامه شناخته می‌شود. هماتوم اپیدورال به احتمال زیاد در نتیجه‌ی آسیب‌دیدگی مغزی یا بعد از سقوط رخ می‌دهد. (برای اطلاعات بیش‌تر به مطلب «هماتوم چیست؟» مراجعه کنید.)

همه‌ی این شرایط باعث افزایش فشار روی بافت مغزی مجاور شده و کاهش جریان حیاتی خون را به همراه دارد. در پی این امر، از بین رفتن سلول‌های مغزی اتفاق می‌افتد. حدود ۱3 درصد از تمام سكته‌ها سكته‌ی مغزی هستند كه به واسطه‌ی خون‌ریزی به مغز ایجاد می‌شوند. عوارض خون‌ریزی مغزی به شدت خون‌ریزی بستگی دارد. همچنین خون‌ریزی از برقراری ارتباط سلول‌های عصبی با سایر قسمت‌های بدن و از سرگیری عملکرد طبیعی جلوگیری می‌کند که می‌تواند عوارض شدید و خطرناکی ایجاد کند.

 

چه عواملی باعث خون‌ریزی در مغز می‌شود؟

چندین عامل باعث خون‌ریزی مغزی است که رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از ضربه مغزی، فشار خون بالا، آنوریسم، ناهنجاری رگ‌های خونی، آنژیوپاتی آنژیوئید، اختلالات خون، هموفیلی و کم‌خونی سلول داسی و بیماری کبد. همچنین برخی از داروهای بدون نسخه (با تجویز خودسرانه) نیز می‌توانند خطر خون‌ریزی مغز را افزایش دهند.

علائم خون‌ریزی مغز چیست؟

علائم خون‌ریزی مغز می‌تواند در هر فردی متفاوت باشد و به محل خون‌ریزی، شدت ضربه و آسیب به میزان بافت بستگی دارد. علائم ممکن است ناگهان یا به مرور زمان بروز کنند و به تدریج بدتر شوند.

در صورت بروز هر یک از علائم زیر ممکن است فرد دچار خون‌ریزی مغزی شده باشد. این یک وضعیت خطرناک است و باید با مشاهده‌ی علائم آن فوراً به پزشک مراجعه شده و یا با فوریت‌های پزشکی تماس گرفته شود. علائم این بیماری شامل موارد زیر است:

سردرد شدید ناگهانی، تشنج بدون سابقه‌ی قبلی، ضعف در بازو یا پا، حالت تهوع یا استفراغ، کاهش هوشیاری، تغییر در بینایی، سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی، مشکل در صحبت کردن، مشکل در بلع،  از دست دادن مهارت‌های حرکتی (مانند لرزش دست)، از دست دادن هماهنگی در اندام‌های بدن، از دست دادن تعادل و احساس مزه غیرطبیعی در دهان.

تشخیص خون‌ریزی مغزی

تشخیص خون‌ریزی مغزی می‌تواند دشوار باشد، زیرا برخی از افراد هیچ علائم جسمی ندارند. پزشک برای پیدا کردن محل دقیق خون‌ریزی در مغز باید آزمایش‌هایی انجام دهند. این آزمایش‌ها عبارتند از سی‌تی اسکن یا ام‌آر‌آی، آزمایش‌های مایعات نخاعی و آنژیوگرافی مغزی.

 

چگونه خون‌ریزی مغزی درمان می‌شود؟

بیماران مبتلا به خون‌ریزی مغزی باید از نزدیک مورد بررسی قرار گیرند. درمان زودرس شامل تثبیت فشار خون و تنفس است. درمان‌های داخل وریدی به گونه‌ای که بتوانند مایعات و داروها را به بیمار بدهند، بیش‌تر برای فرد بی‌هوش کاربرد دارند. گاهی اوقات نظارت تخصصی روی ریتم قلب، سطح اکسیژن خون یا فشار داخل جمجمه لازم است.

پس از تثبیت وضعیت فرد، نحوه‌ی رسیدگی به خون‌ریزی بررسی می‌شود. تصمیم به انجام عمل جراحی بر اساس اندازه و محل خون‌ریزی گرفته می‌شود. همه‌ی افراد دچار خون‌ریزی داخل جمجمه نیازی به جراحی ندارند. درمان خون‌ریزی در مغز به محل، علت و میزان خون‌ریزی بستگی دارد. ممکن است عمل جراحی برای کاهش تورم و جلوگیری از خون‌ریزی لازم باشد. همچنین گاهی اوقات ممکن است برای تسکین فشارها روی مغز، پزشک جراحی را برای درمان پیشنهاد دهد. برخی از داروهای خاص نیز ممکن است تجویز شوند که شامل مسکن‌ها، کورتیکواستروئیدها و داروهای ادرارآور برای کاهش تورم و همچنین دارو‌های ضد تشنج‌ هستند.

شرایط جراحی بر اساس شدت آسیب و میزان خون‌ریزی متفاوت است. گاهی ممکن است حتی بخشی از جمجمه برداشته شود. علاوه بر درمان‌های دارویی و جراحی، درمان‌های توان‌بخشی مانند فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی نیز انجام می‌شوند.

پیشگیری از خون‌ریزی مغزی چگونه است؟

براساس آمار انجمن جراحان مغز و اعصاب آمریكا، هر سال حدود ۱.۷ میلیون نفر در این کشور دچار صدمه‌های مغزی می‌شوند.

مراقبت از آسیب‌دیدگی مغزی برای پیشگیری از بیماری‌های مغزی بسیار مهم است. یک راه پیشگیری استفاده از کمربند ایمنی در هنگام رانندگی و داشتن کلاه ایمنی در هنگام دوچرخه‌سواری یا راندن موتورسیکلت است.

افراد مبتلا به فشار خون بالا باید با انجام معاینه‌های منظم و پایین نگه داشتن فشار خون از بروز خون‌ریزی‌های مغزی جلوگیری کنند.

همچنین افراد مبتلا به دیابت باید دقت کنند که سطح قند خون را همیشه تحت کنترل داشته باشند، چرا که بسیاری از مبتلایان به دیابت، فشار خون بالا، کلسترول خون بالا و اضافه وزن در معرض خطر خون‌ریزی و سکته مغزی قرار دارند.

گاهی اوقات تغییر در شیوه‌ی زندگی می‌تواند فرد را از خطرات خون‌ریزی مغزی در امان نگه دارد. ترک سیگار اولین قدم برای داشتن یک زندگی سالم است. همچنین برخی دیگر از مهم‌ترین تغییرات در شیوه‌ی زندگی، رژیم غذایی سالم و ورزش کردن هستند. پیشنهاد انجمن قلب آمریکا، انجام ورزش‌های متوسط تا شدید به میزان ۱۵۰ دقیقه در هفته است.

اگر به سلامت جسم و روان خودت و عزیزانت اهمیت میدی و دنبال مقالات به‌روز و آموزنده هستی، اگر میخوای کلی چیز جدید یاد بگیری و جواب سوالاتو پیدا کنی، یادت نره به مجله سلامت دکتر ساینا سر بزنی!

نظرشما

نظر شما با موفقیت ثبت گردید. پس از تائید مدیر سیستم نمایش داده خواهد شد.