گفتگوهای من
نمی توانید صدا را گوش کنید؟ می توانید آن را بخوانید

علائم، عوارض، و درمان افتادگی رحم

با سلام

دکتر طاهره محمودوند، متخصص زنان و زایمان و از پزشکان مشاور دکترساینا هستم. 

در این یادداشت قصد دارم کلیاتی از افتادگی رحم یا پرولاپس ارگان های لگنی را برای شما توضیح دهم.

افتادگی رحم چیست؟

افتادگی رحم یا مثانه یا همان پرولاپس(prolapse)، برآمدگی یا بیرون زدگی اعضای لگن از طریق واژن(vagina) به داخل واژن و یا حتی بیرون از واژن است.

احتمال ابتلا به افتادگی رحم در سال های پس از یائسگی بیشتر می شود. اگرچه پرولاپس ارگان های لگنی(pelvic organ prolapse) اختلال مخاطره آمیزی نیست و خطر جدی ندارد اما می تواند محدودیت های چشمگیری در فعالیت های اجتماعی و فیزیکی فرد ایجاد کند.

نصف خانم های بالای 50 سال درجاتی از افتادگی رحم  یا همان پرولاپس را دارند.

علائم افتادگی رحم چیست؟

علائم افتادگی رحم شامل اختلال در دفع ادرار، بی اختیاری ادرار، بروز علائم انسدادی، احساس فوریت برای دفع ادرار، تکرر ادرار میباشد و خانم ها اغلب دچار دردهای لگنی می شوند.

همچنین در دفع مدفوع اختلال ایجاد شده و مدفوع به صورت ناقص دفع می شود. علاوه بر این موارد فرد کمر درد، درد پهلو، و احساس درد مبهمی در ناحیه لگن را تجربه می کند.

در افتادگی رحم بعضی از خانم ها به دیسپارونیا (dyspareunia) یا همان درد حین نزدیکی مبتلا می شوند.

چرا خانم ها به افتادگی رحم دچار می شوند؟

مهم ترین عامل افتادگی رحم در ارتباط با افتادگی ارگان های لگنی سابقه زایمان واژینال (طبیعی) است؛ در واقع با هر زایمان واژینال (زایمان طبیعی) احتمال افتادگی رحم بیشتر می شود اما این به این معنی نیست که هر خانمی که زایمان طبیعی داشته باشد دچار افتادگی  رحم می شود.

 افتادگی لگن و افتادگی رحم و مثانه، اختلالی چند عاملی است. شایع ترین عامل افتادگی رحم و مثانه، سن فرد میباشد.

 به ازای هر دهه که به سن خانم های بالای 50 سال اضافه میشود، احتمال افتادگی 2 برابر می شود بنابراین سن عامل بسیار مهمی بعد از یائسگی است.

خیلی از خانم هایی که اضافه وزن دارند، افتادگی رحم را تجربه می کنند. عزیزانی که سابقه جراحی هیسترکتومی (Hysterectomy) یا تخلیه رحم داشته اند یا جراحی هایی برای افتادگی انجام داده بودند در خطر ابتلا به افتادگی رحم هستند.

چه عواملی احتمال بروز افتادگی رحم را در خانم ها بیشتر میکند؟

نژاد فرد، سبک زندگی، یبوست مکرر، روش نامناسب بلند کردن اشیا، خانم هایی که دفع مدفوعشان به سختی است و برای مدت طولانی روی توالت می نشینند تمامی این عوامل احتمال افتادگی رحم را بیشتر میکنند.

تعدادی از بیماری ها باعث ضعف عضلات و بافت هم بند لگن می شوند مثل دیابت که اعصاب لگنی را از بین می برد. مصرف سیگار، و بیماری هایی مثل آسم که با سرفه های مکرر همراه است باعث فشار زیاد به کف لگن شده و احتمال افتادگی رحم و مثانه را افزایش می دهد.

 افتادگی رحم از یک تا سه درجه بندی می شود و حتی در مواقعی بیرون زدگی کامل رحم(anteversion) را از واژن داریم.

 

آیا می توان برای پیشگیری از ابتلا به افتادگی رحم زایمان سزارین انجام داد؟

جراحی سزارین (Caesarean) یک جراحی ماژور (major) به حساب می آید (تهدید کننده حیات)، عوارض سزارین نسبت به افتادگی بیشتر است و به هیچ عنوان پیشنهاد نمیکنم برای پیشگیری از افتادگی رحم و مثانه روش زایمان را از طبیعی به سزارین تبدیل کنیم.

 

راه های درمان افتادگی رحم

به صورت کلی درمان انتخابی دکتر برای هر فرد متفاوت است. نوع درمان بستگی به شدت علائم و درجه پرولاپس فرد دارد.

 20 درصد از خانم ها اقدام به درمان میکنند، چرا که خیلی از خانم ها اصلا علامتی از افتادگی ندارند، بعضی ها خجالت می کشند که به پزشک مراجعه کنند و متاسفانه بعضی از خانم ها برداشت غلطی از روش های درمانی دارند.

 روش های درمانی متفاوتی برای درمان افتادگی رحم وجود دارد. جراحی برای درجات بالا، و برای درجه های پایین روش های غیر جراحی است.

 روش های غیر جراحی مثل تغییر شیوه زندگی (Life Style) ، کاهش وزن، ترک سیگار، درمان سرفه و  یبوست و همچنین استفاده از روش های مناسب برای بلند کردن اشیاء و اجسام است.

 در وهله ی دوم ورزش های عضلات کف لگن (Kegel) است. فرد روزی 3 بار عضلات کف لگن را سفت کرده و باید تا شماره 10 بشمارد و سپس عضله را رها کند. این روش به بازسازی بافت هم بند و عضلانی کف لگن کمک شایانی می کند.

 روش غیر جراحی دیگری که توصیه می شود استفاده از وسایل مکانیکی مثل پساری (Pessary) است.

در نهایت خانم هایی هستند، که تمایلی به روش های ذکر شده ندارند، روش های بالا را انجام داده و نتیجه ای نگرفته اند، یا درجه افتادگی رحم آنها بسیار بالا است و روش های غیر جراحی کمکی به بهبود شرایط آنها نمی کند. این عزیزان کاندید جراحی هستند.

قضاوت برای استفاده از عمل جراحی افتادگی رحم توسط دکتر به:

  • شرایط و حال فرد 
  • شکایتی که فرد از وضعیت خود دارد

بستگی دارد.

در مواردی پیش آمده است که فرد دچار پرولاپس های شدیدی بوده ولی شکایتی از این وضعیت نداشته است، در این حالت من به ندرت این عزیزان را جز کاندیداهای عمل جراحی قرار می دهم.

راهکاری برای پیشگیری از ابتلا به افتادگی رحم

درانتهای بحث بر این نکته بازهم تاکید می کنم که، جایگزین کردن سزارین به جای زایمان طبیعی تصمیم اشتباهی است؛ به جای این کار می توانیم تغذیه صحیحی داشته باشیم.

مصرف میوه و سبزیجات باعث می شود که بافت هم بند لگن قوی تر شود.

ترک سیگار و کاهش وزن و همچنین ورزش های مناسب کف لگن را فراموش نکنیم.

چه سوال هایی میتوانم از دکتر طاهره محمودوند راجع به افتادگی رحم بپرسم؟

برای دریافت مشاوره آنلاین یا تلفنی از دکتر طاهره محمودوند راجع به افتادگی رحم از طریق گزینه دریافت مشاوره اقدام کنید.

برای مشاوره بهتر میتوانید از لیست سوال های زیر استفاده کنید: 

  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای تشخیص درجه و وخامت افتادگی رحم 
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای تشخیص و شناسایی علائم مربوط به افتادگی رحم
  •  مشاوره آنلاین یا تلفنی برای استفاده از پساری ها 
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای دریافت برنامه ورزشی که به بهبود افتادگی رحم کمک میکنند
  • مشاوره آنلاین یا تلفنی برای انتخاب کردن نوع زایمان 
  • و دیگر مسائل مربوط به افتادگی رحم

دکتر طاهره محمودوند، متخصص جراحی زنان و زایمان و نازایی هستم اگر در این زمینه سوالی دارید میتوانم .به شما مشاوره دهم

سوال خود را بنویسید ...
دکتر طاهره محمودوند