مقاله مقایسه کپسولورکسیس با فمتولیزر و روشهای قدیمی تر

کپسولورکسی مدوریا Continuous Circular Capsularhexis    که به اختصار "  CCC  " نامیده می شود و اولین بار توسط Gimbel  و Neuhann  ( 6 ) معرفی شد ، امروزه توسط اغلب مولفین به عنوان یک نیاز اساسی اولیه در فاکوامولسیفیکاسیون داخل کپسولی مطرح میشود ( 7 ) . این روش در جراحی خارج کپسولی با استفاده از Hydro expression  یا  Viscoexpression  برای خروج نوکلئوس مفید است. امتیاز ویژه CCC   ، حفظ خاصیت ارتجاع پذیری کپسول قدامی و مقاومت در برابر پیدایش پارگی در لبه های آن می باشد. ( 4 )

از طرف دیگر ، کپسولوتومی با استفاده از آندودیاترمی رادیوفرکانسی یا Radiofrequency  Endodiathermy  که اختصارا RFE  نامیده میشود ، روشی است که ابتدا توسط Kloti  ابداع شد ( 8 ) در این روش کپسول توسط نوک پروبی از جنس پلانتیوم که تا دمای 160 درجه سانتی گراد توسط امواج با فرکانس بالا ( حدود 500 کیلوهرتز ) گرم می شوند ، منعقد شده و برش میخورد . این روش مزایای ویژه خود را دارد. از آنجایی که انجام آن آسان است و نیاز به  red reflex  برای انجام آن ندارد و مشاهده لبه کپسولوتومی راحت تر است ، در موارد کاتاراکت های کاملا رسیده ( mature ) و مردمک تنگ و در مواردی که انجام CCC   به علت الاستیسیته بیش از حد کپسول مشکل و گاه خطرناک است مانند کاتاراکت اطفال ، بر  CCC  ارجحیت دارد ( 9 ) .

در مطالعه قبلی مراحل اندازه گیری قطر کپسول در حالت استراحت و در حداکثر کشش مشابه تکرار شد. نمونه ها برای بررسی کپسول عدسی با SEM  یا Scanning Electron Microscopy   آماده شد که آخرین مرحله آن یک لایه پوشش بسیار ظریف طلا روی کپسول بود. مراحل مهم ازمایش با دوربین ویدیویی ضبط شد.

بررسی با میکروسکپ الکترونی برای هر دو گروه انجام شد . در گروه RFE  ، اسکن الکترونی کپسول عدسی ، لبه های با حدود نامشخص و نامنظم ناشی از چسبیدن الیاف منعقد شده لنز همراه با پارگی های میکروسکپیک را نشان داد. نظم طبیعی الیاف کلاژن کپسول بهم خورده بود .

در گروه اول که کپسولورکسی با امتداد پارگی مدور در مسیر الیاف کلاژن کپسول عدسی با هدایت فورسپس انجام شده بود ، پارگی رادیال در هیچ یک از مراحل رخ نداد و لبه کپسولورکسی سالم باقی ماند. صاف بودن و یکنواختی لبه کپسولورکسی در اسکن الکترونی با درشت نمایی زیاد مشاهده شد. نظم طبیعی الیاف کلاژن کپسول حفظ شده و چسبندگی بین کپسول و الیاف لنز و یا پارگی میکروسکپیک مشاهده نشد .

اگر از تکنیک های آماده سازی ویژه ای استفاده شود می توان شبکه سه بعدی میکروفیبریلهای ظریف را در کپسول پستانداران نشان داد و این ساختمان میکروسکپی است که بیشتر بودن خاصیت الاستیک کپسول را در برخی حیوانات توجیه میکند. این ساختمان میکروسکپی که قبلا توسط Straatsma  و همکارانش نشان داده شده است، میتواند سهولت هدایت  مسیر کپسولورکسی را توسط جراح توجیه نماید. این در واقع مهارت جراح است که با شناخت ساختمان میکروسکپی کپسول ، دهانه ای گرد با لبه های صاف و سالم و بدون پارگی یا نقاط ضعیف پدید اورد که گذرگاه نوکلئوس ، لنز داخل چشمی و پروب فاکوامولسیفیکاسیون باشد و موقعیت مرکزی لنز داخل چشمی را در داخل جایگاه طبیعی اش یعنی کپسول حفظ نماید.

کپسول از یک سری لاملاهای ( Lamellae ) کلاژنی که عمود بر جهت زنولها و به صورت مدور و موازی با سطح امتداد دارند، تشکیل شده است.

وجود کلاژن تیپ یک و سه علاوه بر کلاژن تیپ چهار در مامبران بازال عدسی به اثبات رسیده است . کلاژن تیپ سه در بافت های الاستیک دیگر هم یافت میشود . در کپسولوتومی با دیاترمی ( RFE ) ایجاد برش بر اساس حرارت تولید شده می باشد و ترتیب و نظم طبیعی فیبریل های کلاژن را رعایت نمی کند و لبه های نامنظم و ناصاف که نقاط ضعیفی را در خود دارند ، پدید می آورد که مقاومت کمتری در برابر پیدایش پارگی رادیال دارند.

              در  کپسولورکیس با فمتو لیزر چون برش بر اساس لیزر در کپسول ایجاد شده لذا ترتیب و نظم طبیعی فیبریل های کلاژن را رعایت نمی کند و در واقع یک کپسولوتومی است تا یک کپسولورکیس کامل  "  CCC   " !!

نقاطی که کپسول بخوبی باز نشده است یا در زیر یک اپاسیته یا آزاد شدن لنز متریال شیری رنگ در کاتاراکت های ماچور قرار گرفته اند، نقاط ضعف آن برای ایجاد پارگی های کوچک رادیال می باشد. اگرچه نسبت به تکنولوژی های قدیمی خیلی بهتر است ولی باز هم الاستیسیته لبه کپسولی بین حالت کپسولورکسی معمولی ( دو برابر ) و کپسولوتومی با RF   ( 6/1 برابر ) قرار می گیرد . نیاز به دستگاه های گران قیمت ، نیاز به ساکشن و  خونریزی زیر ملتحمه و قرمزی چشم و سایر عوارض احتمالی آن ؛ اتلاف وقت و هزینه بیشتر از معایب این روش است. همه اینها و نیز وابستگی به دستگاه و تکنولوژی خارجی در مواردی که در دستهای ماهر جراحان ما در کمتر از یک دقیقه بدون هیچ دستگاهی انجام می شود سبب شده است تا در کاربرد عمومی آن شک و تردیدهایی ایجاد شود .  

                                                   دکتر حمیدرضا صابر                                                                   

                                                                                                     

دکتر حمیدرضا صابر، جراح و متخصص چشم هستم اگر در این زمینه سوالی دارید میتوانم .به شما مشاوره دهم

سوال خود را بنویسید ...
دکتر حمیدرضا صابر